Το πρωί της Κυριακής, τα νερά του Κηφισού στην ήσυχη γειτονιά της οδού Κίρκης, στη Νέα Φιλαδέλφεια έχουν ένα παράταιρο, γκρίζο χρώμα. Οι κάτοικοι καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για περιστατικό ρύπανσης και ενεργοποιούνται αμέσως. Καλούν την αστυνομία και καταγγέλλουν το περιστατικό. Οι Αρχές προχωρούν στη σύλληψη ενός ατόμου που φέρεται ότι έριχνε μαρμαρόσκονη στον ποταμό από ένα τοπικό μαρμαράδικο. Την προηγούμενη ημέρα, το νερό του ποταμού είχε φυσιολογικό, διάφανο χρώμα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Οι κάτοικοι της περιοχής καταγγέλλουν ότι διεξάγεται ένα περιβαλλοντικό έγκλημα διαρκείας σε κοινή θέα σε κομμάτια του Κηφισού. Σε μια πρόσφατη έξαρση του φαινομένου, τις ημέρες των γιορτών των Χριστουγέννων, τα επίπεδα οξυγόνου στον Κηφισό ήταν σχεδόν μηδενικά, σύμφωνα με μετρήσεις του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).
Ρύπανση και δυσοσμία
Οι κάτοικοι της οδού Κίρκης αντιλήφθηκαν τις συνέπειες της «ασφυξίας» του μεγαλύτερου ποταμού της Αττικής. Μπροστά στα μάτια τους, και στα σπίτια τους, είδαν εκατοντάδες νεκρά ψάρια. Οπως περιγράφει η Χρυσάνθη Γεωργίου, κάτοικος της περιοχής, τα ψάρια μαζεύτηκαν σε ένα σημείο, όπου η ίδια μαζί με άλλους έριχναν νερό με λάστιχο προσπαθώντας να τους δώσουν λίγα περιθώρια ζωής. Το περιστατικό της μαζικής θανάτωσης των ψαριών με τη σειρά του οδήγησε σε έντονη δυσοσμία στην περιοχή. Οι κάτοικοι περιέγραψαν πως η μυρωδιά θύμιζε αμμωνία. «Η ρύπανση υποβαθμίζει το περιβάλλον, δημιουργεί αποπνικτικές οσμές και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία των κατοίκων, ιδιαίτερα των παιδιών και των ευάλωτων ομάδων», είπε η Χρ. Γεωργίου.
Πηγή που γνωρίζει καλά αντίστοιχα περιστατικά περιέγραψε στα «ΝΕΑ» ότι το μειωμένο οξυγόνο είναι ένα καραμπινάτο σύμπτωμα ρύπανσης του ποταμού. «Τα λύματα ουσιαστικά δεσμεύουν το οξυγόνο», εξηγεί. Παρότι έχουν ξαναδεί αντίστοιχες χαμηλές μετρήσεις, συνήθως παρατηρείται η απόθεση λυμάτων να γίνεται βράδυ, ώστε μέχρι το πρωί να έχει «καθαρίσει» το ποτάμι και η μόλυνση να περνάει απαρατήρητη. Δεν συνέβη κάτι τέτοιο στην προκειμένη περίπτωση. «Είναι σίγουρα “βρώμικη” δουλειά», λέει η πηγή, προσθέτοντας πως πιθανόν κάποιοι εκμεταλλεύτηκαν την εορταστική περίοδο και τους μειωμένους ελέγχους για να προχωρήσουν σε μαζική απόθεση λυμάτων.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του ΕΛΚΕΘΕ, τα επίπεδα οξυγόνου στον Κηφισό ξεκίνησαν να πέφτουν μεταξύ 24 και 25 Δεκεμβρίου. Η πτώση συνεχίστηκε στις 26 και έφτασε στο ναδίρ στις 27 του μήνα. Από τις 28 ξεκίνησε να ανεβαίνει και πάλι και έφτασε στα μέχρι πρότινος επίπεδα την πρώτη ημέρα του νέου έτους.
Οι κάτοικοι της γειτονιάς της Κίρκης βλέποντας τα νεκρά ψάρια κατήγγειλαν το περιστατικό στην Περιφέρεια, την ΕΥΔΑΠ και την Εισαγγελία Περιβάλλοντος. Ηρθαν και σε επικοινωνία με το ΕΛΚΕΘΕ που τους ενημέρωσε για το φαινόμενο.
Κατά μήκος του Κηφισού λειτουργούν συνολικά τέσσερις σταθμοί – μετρητές. Μετρούν παράγοντες όπως η θερμοκρασία του νερού και η συγκέντρωση αμμωνίου. Μόνο ο ένας όμως μετράει τη διαλυμένη ποσότητα οξυγόνου στο νερό. Πηγές που πρόκεινται στο ΕΛΚΕΘΕ ανέφεραν ότι χρειάζονται περισσότεροι μετρητές για να μπορούν να έχουν πληρέστερη εικόνα του τι γίνεται στον ποταμό. Μάλιστα, ακόμα και αυτοί που ήδη υπάρχουν, έχουν εγκατασταθεί με έξοδα του ίδιου του ΕΛΚΕΘΕ, ενώ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έχουν υπάρξει σχετικά αιτήματα για εγκατάσταση και άλλων μετρητών με χρηματοδότηση της Περιφέρειας, οι οποίες όμως, δεν έχουν οδηγήσει σε κάποιο αποτέλεσμα.
Η αντίδραση των κατοίκων
Οι κάτοικοι της γειτονιάς της Κίρκης καταγγέλλουν ότι πολλές παρόχθιες δραστηριότητες δεν είναι απόλυτα ελεγχόμενες και εύκολα προσβάσιμες. Οπως λένε, ελλείψει πρωτοβουλίας από τις αρμόδιες Αρχές, όπως η Περιφέρεια, έχουν αναλάβει οι ίδιοι να εντοπίζουν τα σημεία από τα οποία ξεκινάει ένα περιστατικό μόλυνσης του ποταμού.
«Για δεκαετίες, οι κάτοικοι της Κίρκης αγωνίζονται σχεδόν μόνοι για τη διατήρηση αυτού του φυσικού τμήματος, αντιδρώντας τόσο στη ρύπανση όσο και σε σχέδια τσιμεντοποίησης. Πρόκειται για έναν αγώνα εξαντλητικό, με βαρύ ψυχολογικό κόστος: όταν καταβάλλεις υπεράνθρωπες προσπάθειες να προστατεύσεις ένα οικοσύστημα και κάποιοι επιτήδειοι ρυπαίνουν ανεξέλεγκτα και ατιμώρητα, η υποβάθμιση αφορά ταυτόχρονα το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ευζωία ανθρώπων και ζώων στο οικοσύστημα», είπε στα «ΝΕΑ» η Χρυσάνθη Γεωργίου, κάτοικος της περιοχής.
Οσο το πρωί δίνει τη θέση του στο μεσημέρι, την Κυριακή, η γειτονιά της Κίρκης παραμένει ήσυχη και τα νερά του Κηφισού γκρίζα. Τρεις άγριες πάπιες κάνουν τη βόλτα τους στο ποτάμι. Στην απέναντι όχθη μια γάτα τις κοιτάζει και έπειτα, πίνει από το μολυσμένο νερό.
