Στέλιος Παπαγρηγορίου – CNN Greece
Περίπου 250 πυρομαχικά που χρονολογούνται από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο απομακρύνθηκαν από τις ιταλικές Άλπεις, καθώς η υποχώρηση των παγετώνων αποκάλυψε εκρηκτικά που παρέμεναν θαμμένα κάτω από το χιόνι και τον πάγο για περισσότερο από έναν αιώνα. Η επιχείρηση του ιταλικού στρατού διήρκεσε από τις αρχές Αυγούστου έως τις 16 Οκτωβρίου, με τις ομάδες εξουδετέρωσης εκρηκτικών να επιχειρούν σε δυσπρόσιτες ορεινές περιοχές.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της αλπικής ταξιαρχίας Julia του ιταλικού στρατού, τα πυρομαχικά εντοπίστηκαν στην περιοχή Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε από πεζοπόρους, φυσιολάτρες και ορεινούς εργαζομένους.
Ανάμεσά τους βρίσκονταν βλήματα πυροβολικού, όλμοι και άλλα πυρομαχικά που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ιταλικές και αυστροουγγρικές δυνάμεις συγκρούονταν στις Άλπεις, σε ένα μέτωπο που έμεινε γνωστό ως «Λευκός Πόλεμος».
Το πρώτο πυρομαχικό που εντοπίστηκε το φετινό καλοκαίρι ήταν ένα βλήμα όλμου διαμετρήματος 90 χιλιοστών, το οποίο βρέθηκε τον Ιούνιο κοντά στο Καλντονάτσο. Σύμφωνα με τον στρατό, είχε προηγηθεί τροχαίο ατύχημα, όταν ένα αυτοκίνητο κατέληξε σε χαράδρα, επειδή ο οδηγός δεν είχε ενεργοποιήσει το χειρόφρενο κατά τη στάθμευσή του. Όταν οι πυροσβέστες απομάκρυναν το όχημα, εντόπισαν το παλιό πυρομαχικό στη βάση ενός δέντρου. Η απομάκρυνσή του ανατέθηκε σε εξειδικευμένο συνεργείο εξουδετέρωσης εκρηκτικών.
Τα πυρομαχικά ήταν θαμμένα κάτω από το χιόνι για περισσότερα από 100 χρόνια. Ιταλικός Στρατός
Η επιχείρηση επεκτάθηκε στη συνέχεια σε περιοχές όπου είχαν εντοπιστεί μεγάλες συγκεντρώσεις πυρομαχικών, ορισμένες από τις οποίες βρίσκονταν κοντά σε δημοφιλή μονοπάτια ορειβασίας και πεζοπορίας.
Σε ένα από τα περιστατικά, αποθήκη βλημάτων πυροβολικού διαμετρήματος 75 χιλιοστών, στην περιοχή μεταξύ της κορυφής Τσίμα ντελ Φράτε και του ορεινού περάσματος Φορτσέλα Φιερόλο, κοντά στον οικισμό Μπιένο, οδήγησε στο προσωρινό κλείσιμο μιας δημοφιλούς ορειβατικής διαδρομής. Η διαδρομή άνοιξε ξανά μετά την ολοκλήρωση των εργασιών απομάκρυνσης.
Την επιχείρηση ανέλαβαν ειδικοί του 2ου Συντάγματος Μηχανικού της ταξιαρχίας Julia, με εμπειρία σε ορεινές επιχειρήσεις και αποστολές διάσωσης σε μεγάλα υψόμετρα. Οι συνθήκες εργασίας ήταν ιδιαίτερα απαιτητικές, καθώς τα πυρομαχικά βρίσκονταν τόσο σε προσβάσιμα μονοπάτια όσο και σε περιοχές κλειστές για το κοινό. Η επιχείρηση απαιτούσε σημαντικές ορειβατικές δεξιότητες, λόγω του δύσβατου εδάφους, του μεγάλου υψομέτρου και της αστάθειας του περιβάλλοντος.
Η υποχώρηση των παγετώνων Καρέ Άλτο και Λάρες, η οποία επιταχύνεται από τις υψηλές θερμοκρασίες των τελευταίων ετών, έχει καταστήσει την περιοχή λιγότερο σταθερή και δυσκολότερη για τις ομάδες που επιχειρούν εκεί. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, οι περιορισμένες χιονοπτώσεις τον χειμώνα του 2025 και οι ακραίες θερμοκρασίες το καλοκαίρι του 2026 επιτάχυναν το λιώσιμο των πάγων στην περιοχή του Τρεντίνο.
Η απομάκρυνση των πυρομαχικών πραγματοποιείται συνήθως στα τέλη του καλοκαιριού και στις αρχές του φθινοπώρου, όταν οι καιρικές συνθήκες επιτρέπουν ασφαλέστερες επιχειρήσεις, πριν από την επιστροφή του χιονιού στα τέλη Οκτωβρίου. Παρόμοια πυρομαχικά από τον Α΄ και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αποκαλύπτονται κάθε χρόνο, καθώς οι πάγοι υποχωρούν.
Παράλληλα, οι ιταλικές αρχές έχουν ξεκινήσει εκστρατεία ενημέρωσης για την ασφάλεια των πεζοπόρων και των κατοίκων των ορεινών περιοχών. Οι πολίτες καλούνται να μην αγγίζουν και να μην επιχειρούν να μετακινήσουν ύποπτα πυρομαχικά, αλλά να ενημερώνουν τις τοπικές αρχές, αποστέλλοντας, εφόσον είναι δυνατόν, φωτογραφίες από το σημείο εντοπισμού τους.
Η αποκάλυψη των παλιών εκρηκτικών αποτελεί μία ακόμη συνέπεια της υποχώρησης των παγετώνων στις Άλπεις, αναδεικνύοντας παράλληλα τους κινδύνους που εξακολουθούν να κρύβονται στα ορεινά πεδία μαχών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Hundreds of World War I munitions exposed by melting ice removed from Dolomites
