Στα απόνερα που άφησε η εξαιρετικά επιτυχημένη ιατρική διημερίδα που διοργάνωσε το Κ.Υ. Ραφήνας-Πικερμίου το περασμένο Σαββατοκύριακο (13&14 Φεβρουαρίου), εντύπωση μας έκανε η τοποθέτηση – εισήγηση του Δρ Γιώργου Μπέλλου ιατρού γενικής ιατρικής, υπεύθυνος επιστημονικής λειτουργίας του Κ.Υ. ΠΕΔΥ Κορωπίου, ο οποίος μεταξύ άλλων επεσήμανε κάποια πράγματα που μας σφηνώθηκαν στο μυαλό ως λίαν ενδιαφέροντα.
Επιλεκτικά λοιπόν στεκόμαστε σε τρία σημεία της εισήγησης του κ. Μπέλλου με πρώτο ότι:
- Ο γιατρός πρέπει να βλέπει τον πάσχοντα ως ανθρώπινη οντότητα κι όχι ως την αρρώστια απ’ την οποία πάσχει
- Ότι δεν υπάρχει Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στη χώρα μας και
- Τη σχέση φαρμάκου – μικροδιατροφικών στοιχείων του ασθενούς
Ο Δρ. Γιώργος Μπέλλος δέχτηκε ευχαρίστως να μας αναλύσει με απλά λόγια την ιατρική πλευρά των τριών θεμάτων απαντώντας στις ερωτήσεις μας
- Επισημάνατε ότι ο γιατρός θα πρέπει να βλέπει τον πάσχοντα, όχι ως την αρρώστια απ’ την οποία υποφέρει, π.χ. μία χολή, ένα στομάχι, μια λαπαροτομή κλπ., αλλά ως άνθρωπο. Διαπίστωση που εντυπωσιάζει, καθώς παρουσιάζεται απ’ τα χείλη ενός γιατρού. Μπορείτε παρακαλώ να μας αναπτύξετε τη θεωρία σας;
Σχετικά με την ολιστική θεώρηση της υγείας και της νόσου: είναι γεγονός ότι ο άνθρωπος αποτελεί ένα ενιαίο σύνολο και όχι απλά μια μονάδα πραγμάτων από τα οποία αποτελείται, δηλ. το σύνολο των επιμέρους τμημάτων του, ξεπερνά αυτό και παράγει μια νέα οντότητα που είναι ο άνθρωπος. Οι ιδιότητες του συνόλου είναι ανώτερες και περισσότερες των ιδιοτήτων των επιμέρους μερών του. Αυτό είναι μια βασική ιδέα για να καταλάβουμε ότι η προσέγγιση μας στο φαινόμενο της υγείας πρέπει να είναι οργανισμική ή συστημική όπως λέγεται.
Αυτό ακριβώς αποτελεί την επιστημονική βάση της ειδικότητας μου ως γενικού/οικογενειακού ιατρού όπως έχει επισήμως υποστηριχθεί από το academic medicine το επίσημο περιοδικό των ιατρικών σχολών των ΗΠΑ από την δεκαετία του 1990(the scientific basis of generalist medicine, April 1992).
Βεβαίως σήμερα με την ραγδαία ανάπτυξη της επιστήμης των omics(genomics-proteomics-metabolomics-microbiome) αυτή η διαπίστωση έχει πλήρως αποδειχθεί και αυτό επίσης ονομάζεται συστημική ιατρική ή συνθετική βιολογία ή συστημική βιολογία όπου πλέον εξετάζονται σύνολα οργανισμών και όχι απλά μέρη αυτών, όπου εκεί βλέπει κάνεις να αναδύονται ιδιότητες που ήταν άγνωστες μέχρι τώρα κι’ έτσι να εξηγούνται πράγματα μέχρι τώρα ανεξήγητα.
Αυτό είναι που εγκαινίασε ο πρόεδρος Ομπάμα πέρσι ακριβώς και τόνισε την ευρεία χρηματοδότηση του ώστε να μαζευτεί όλη αυτή η τεραστίων διαστάσεων πληροφορία-big data-και να κωδικοποιηθεί επ’ ωφελεία του κόσμου.
Αυτή ακριβώς η προσέγγιση λέγεται μεταφραστική ιατρική(translational medicine) διότι μεταφράζει ερευνητικά δεδομένα σε κλινική πράξη και εφαρμογή. Όπως καταλαβαίνετε όλα αυτά εντός ολίγου θα έχουν αλλάξει πλήρως στον χώρο της ιατρικής. Δεν θα έχει καμμιά σχέση με αυτό που γνωρίσαμε, εκτός βέβαια της προσέγγισης των επειγόντων όπου και εκεί την δουλειά θα την βγάζει αυτός που την ξέρει ανεξαρτήτως ειδικότητας, έτσι τουλάχιστον είναι στις ΗΠΑ και μάλιστα με βάση τους ειδικά εκπαιδευμένους paramedics ή technicians και όχι μόνον επειγοντολόγους ιατρούς.
Παρεμπιπτόντως να σας πω γιατί στην χώρα μας δεν γίνεται αυτή η τόσο σημαντική ειδικότητα, για τον ίδιο λόγο που ο ιατρικός συνδικαλισμός δεν επέτρεψε την δημιουργία της γεροντολογίας -γηριατρικής παρ’ όλο που η ανάγκη είναι τεράστια επίσης.
Αυτό είναι το περιβάλλον δυστυχώς και αντί η κρίση να μας βοηθήσει να αλλάξουμε μυαλά κάναμε αυτό που κάναμε ως στρεβλό τόσα χρόνια και γι’ αυτό δεν προχωρούμε μπροστά. Κάνουμε συνέχεια σημειωτόν ή και οπισθοδρομούμε ενώ οι άλλες χώρες με ίδια προγράμματα έχουν κάνει πρόοδο. Αυτά προς το παρόν για το πρώτο ερώτημά σας.
- Μιλήσατε επίσης ότι παρά τα όσα πιστεύουμε ως τώρα για την πρωτοβάθμια φροντίδα μέσω των Κ.Υ. σε κάθε δήμο-γειτονιά όπως υπάρχει σήμερα, ουσιαστικά η πατρίδα μας ΔΕΝ έχει πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, αξιόπιστη(;) να συμπληρώσουμε;
Όσον αφορά το δεύτερο ζήτημα που θέτετε σχετικά με την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας στην χώρα μας: όπως παρουσίασε ο ευρωπαϊκός διευθυντής του Π.Ο.Υ στην Ελληνική βουλή προ διετίας αυτό που έχουμε στην χώρα μας ως πρωτοβάθμια φροντίδα είναι απλούστατα περιπατητική φροντίδα(ambulatory care), δηλ. αυτό που παρέχουν τα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων, του πρώην ΙΚΑ ακόμη και των Κ.Υ. και είναι απλό και φαίνεται. Διότι αν ήταν αυτό που οι διεθνείς οργανισμοί ορίζουν ως Π.Φ.Υ τότε θα ήταν η οργανωμένη παροχή αυτών των υπηρεσιών δηλ. μέσα από συγκεκριμένες πράξεις όπως η χρέωση συγκεκριμένου αριθμού ατόμων ή οικογενειών ή ακόμη και γειτονιών, σε κάποιον οικογενειακό ιατρό ή ακόμη και Κ.Υ. Είναι γνωστό ότι το σύστημα με απείρους βαθμούς ελευθερίας στην προσπέλαση του, μοιάζει με ξέφραγο αμπέλι. Έτσι είναι το ελληνικό σύστημα υγείας μέχρι σήμερα.
Δεν λειτουργούν λοιπόν χρεώσεις συγκεκριμένες, δεσμεύσεις και αξιολογήσεις όλων των εμπλεκομένων ως προς το παραγόμενο προϊόν δηλ. την υγεία και όχι απλά την νόσο.
Εδώ ο οικογενειακός ιατρός επιτελεί κομβικό ρόλο γνωρίζοντας τους ασθενείς του και τις οικογένειες των από μικρά παιδιά μέχρι τον θάνατο με βασικό εργαλείο τον πλήρη ιατρικό φάκελο υγείας και νόσου του καθενός στην λίστα του η στην χρέωση του.
- Μας αναλύετε παρακαλώ τι συμβαίνει με το ζήτημα της σχέσης φαρμάκων –μικροδιατροφικών στοιχείων;
Όσον αφορά το ζήτημα της σχέσης φαρμάκων –μικροδιατροφικών είναι μεγάλο ζήτημα που τώρα ανοίγει πάλι χάριν της επιστήμης των omics (Gen-omics: μελέτη των γονιδίων, Prote-omics: μελέτη των πρωτεϊνών Metabol-omics: μελέτη των μεταβολιτών) και κυρίως της μεταβολικής που μπορεί να μας βρει σε χρόνο ελάχιστο ποια μικροδιατροφικά στοιχεία έχουν απομειωθεί από τον οργανισμό μας και για ποιο λόγο, όπως επίσης προτάσεις διόρθωσής των.
Πάντως πρέπει να τονισθεί ότι στην χώρα μας όπως και σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες ο πληθυσμός υπερτρέφετε, αλλά συγχρόνως κακοτρέφετε, δηλ. παίρνει πολλές θερμίδες, άδειες όπως λέμε, χωρίς τα απαραίτητα μικροδιατροφικά στοιχεία (πάνω από 51) και μαζί με την λήψη φαρμάκων επιτείνεται το ζήτημα – υπάρχουν δε συγκεκριμένες μελέτες που αποδεικνύουν ότι η μακροχρόνια λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων, για συγκεκριμένα νοσήματα απομειώνει τα επίπεδα των μικροδιατροφικών στοιχείων του οργανισμού μας. Εδώ πρέπει να τονισθεί ότι και η γη μας δεν παράγει για τους γνωστούς λόγους αυτό που παρήγε προ αρκετών ετών και το στρες του ανθρώπου στις πόλεις απομειώνει επίσης τα μικροδιατροφικά από τον οργανισμό και έτσι δημιουργείται το απόλυτο εκρηκτικό μείγμα όπως έχει επισήμως λεχθεί με ανυπολόγιστες μελλοντικές διαστάσεις στο φαινόμενο της ανθρώπινης υγείας και της νόσου.
Δε μένει παρά να ευχαριστήσουμε τον Δρ. Γιώργο Μπέλλο για τις πολύ χρήσιμες και κατανοητές πληροφορίες που μας έδωσε, φωτίζοντας τη σκοτεινή πλευρά μεταξύ υγείας και νόσου στο μέλλον.
