34.7 C
Athens
Πέμπτη, 18 Ιουλίου, 2024

ΑρχικήΑΡΘΡΑΤα πρώτα μωρά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μεγαλώνουν – και είναι τρομοκρατημένα

Τα πρώτα μωρά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μεγαλώνουν – και είναι τρομοκρατημένα

Εσείς, δηλαδή, πώς θα νιώθατε αν εκατομμύρια άνθρωποι παρακολουθούσαν τα παιδικά σας ξεσπάσματα;

Επιμέλεια Έφη Αλεβίζου

«Οι φωτογραφίες και τα βίντεο των μωρουδίστικων χρόνων μου είναι η κλασική συλλογή της αμηχανίας. Με φωτογράφισαν να πλατσουρίζω μόνο με μια πάνα, με βιντεοσκόπησαν να αλείφω το φαγητό στο πρόσωπό μου αντί να το τρώω. Αλλά είμαι αρκετά μεγάλη ώστε τα αποδεικτικά να είναι ασφαλή σε φυσικά φωτογραφικά άλμπουμ και σε κασέτες VHS στη σοφίτα των γονιών μου» γράφει η Κέιτ Λίντσεϊ στο The Atlantic και συνεχίζει:

«Ακόμα και η πρώτη μου ψηφιακή δραστηριότητα – η ανάρτηση συναισθηματικών λεζαντών σε φωτογραφίες στο MySpace και αυτοσχέδιων μουσικών βίντεο – έλαβε χώρα στο νέο και μη εξελιγμένο διαδίκτυο των αρχών της δεκαετίας του 2000 και έχει, ευτυχώς, χαθεί στο χρόνο. Νιώθω ανακούφιση κάθε φορά που θυμάμαι αυτά τα εξαφανισμένα αντικείμενα, και ακόμη περισσότερο όταν βλέπω φωτογραφίες και βίντεο παιδιών στο διαδίκτυο σήμερα, τα οποία δεν θα είναι τόσο τυχερά.

»Τον Δεκέμβριο, παρακολούθησα ένα TikTok με δύο νεαρές αδελφές, την Ολίβια και τη Μίλι, να ανοίγουν τα χριστουγεννιάτικα δώρα. Όταν τα μεγάλα κουτιά μπροστά τους αποδείχθηκε ότι περιείχαν δύο βαλίτσες, η Μίλι, που φαινόταν να είναι περίπου 4 ετών, ξέσπασε σε κλάματα. Οι αποσκευές, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν ήταν αυτό που ήθελε από τον Άγιο Βασίλη. Οι γονείς της προσπάθησαν να εξηγήσουν ότι τα κανονικά δώρα – εισιτήρια για μια τετραήμερη κρουαζιέρα της Disney – βρίσκονταν στην πραγματικότητα μέσα στις βαλίτσες, αλλά η Μίλι είχε ξεφύγει. Δεν μπορούσε να σταματήσει να ουρλιάζει και να κλαίει. Εννέα εκατομμύρια άγνωστοι παρακολούθησαν την κατάρρευσή της και χιλιάδες από αυτούς το σχολίασαν. “Αυτή είναι μια σπουδαία διαφήμιση για την αντισύλληψη”, έγραψε ένας. Το βίντεο από το TikTok έχει έκτοτε διαγραφεί».

Τα παιδιά της εποχής του Facebook

Πριν από δύο δεκαετίες, αυτό το ξέσπασμα θα ήταν απλώς ένα ακόμη κομμάτι της οικογενειακής ιστορίας ή, στη χειρότερη περίπτωση, ένα βίντεο που θα έβγαινε για τους συγγενείς κάθε παραμονή Χριστουγέννων. Αλλά τώρα, οι απερίσκεπτες επιλογές που έγιναν πριν από χρόνια μπορούν να καθορίσουν τα ψηφιακά μας αποτυπώματα, και μια γενιά γονέων όπως αυτοί της Μίλι, επιβαρύνει συνειδητά τα παιδιά της με έναν ακόμα μεγαλύτερο διαδικτυακό φάκελο.

Τα παιδιά της εποχής του Facebook -η οποία ξεκίνησε πραγματικά το 2006, όταν η πλατφόρμα άνοιξε για όλους- μεγαλώνουν, ετοιμάζονται να εισέλθουν στο εργατικό δυναμικό και αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της χρήσης των κοινωνικών μέσων από τους γονείς τους. Πολλά από αυτά «γεμίζουν» τα παπούτσια μιας ψηφιακής προσωπικότητας που έχει ήδη δημιουργηθεί και την οποία δεν έχουν τη δύναμη να διαγράψουν.

Η Κάιμι Μπάρετ, 24 ετών σήμερα, μεγάλωσε με μια μητέρα που δημοσίευσε τις προσωπικές στιγμές της – φωτογραφίες από το μπάνιο της, τη διάγνωσή της με σταφυλόκοκκο, το γεγονός ότι ήταν υιοθετημένη, τη στιγμή που ένας μεθυσμένος οδηγός χτύπησε το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε – δημόσια στο Facebook.

Η στεναχώρια που προκάλεσε αυτό τελικά παρακίνησε την Μπάρετ να γίνει ένας ηχηρός υποστηρικτής της ιδιωτικότητας των παιδιών στο διαδίκτυο, καταθέτοντας μεταξύ άλλων και ενώπιον της Πολιτειακής Βουλής της Ουάσινγκτον νωρίτερα φέτος. Αλλά πριν από αυτό, όταν η Μπάρετ ήταν έφηβη και μόλις είχε φτιάξει τον πρώτο της λογαριασμό στο Twitter, ακολούθησε το παράδειγμα της μητέρας της, παραπονούμενη για τα αδέλφια της και μιλώντας ειλικρινά για τα ιατρικά της προβλήματα.

Το ακροατήριο της Μπάρετ, που αποτελείται από νεότερους χρήστες, είναι εκείνο που επισήμανε το πρόβλημα. Οι διαδικτυακοί της φίλοι άρχισαν «να με προσεγγίζουν και να μου λένε: «Έι, ίσως θα έπρεπε να το κατεβάσεις αυτό»» είπε. Οι σημερινοί έφηβοι είναι εξίσου επιφυλακτικοί με την υπερβολική κοινοποίηση. Αστειεύονται στο TikTok για τον τρόμο που θα ζήσουν οι συνομήλικοί τους όταν βρουν τα Facebook των γονιών τους.

Ο Στέφεν Μπάλκαν, διευθύνων σύμβουλος του μη κερδοσκοπικού Family Online Safety Institute, λέει ότι ακόμη και τα μικρότερα παιδιά μπορεί να βιώσουν μια «ψηφιακή ενηλικίωση» μαζί με τη δυσφορία που την συνοδεύει. «Αυτό που έχουμε δει είναι πολύ ώριμα παιδιά ηλικίας 10, 11, 12 ετών να κάθονται με τους γονείς τους και να λένε: «Μαμά, τι σκεφτόσουν;»» εξηγεί.

Οι γονείς είναι εθισμένοι στις αναρτήσεις

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η γονική εξουσία υπερισχύει του δικαιώματος του παιδιού στην ιδιωτική ζωή, και κοινωνικά, έχουμε εξομαλύνει την ανταλλαγή πληροφοριών και εικόνων για τα παιδιά που δεν θα μοιραζόμασταν ποτέ για τους ενήλικες. Οι γονείς αποκαλύπτουν τακτικά σε ένα κοινό εκατοντάδων ή χιλιάδων ανθρώπων τις ατυχίες με την αλλαγή της πάνας, τις επιτυχίες στην εκπαίδευση στο γιογιό και τις λεπτομέρειες σχετικά με την πρώτη έμμηνο ρύση του παιδιού.

Δεν υπάρχουν πραγματικοί κανόνες που να το απαγορεύουν. Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης έχουν κατευθυντήριες γραμμές για την καταπολέμηση του πραγματικά ακατάλληλου περιεχομένου – σωματική κακοποίηση ανηλίκων, παιδικό γυμνό, παραμέληση, έκθεση σε κίνδυνο και άλλα παρόμοια. Αλλά και το ανέβασμα μη καταχρηστικού περιεχομένου μπορεί να είναι επιζήμιο, σύμφωνα με τα παιδιά των οποίων οι ζωές έχουν καταγραφεί σχολαστικά στο διαδίκτυο.

Για τους γονείς, η ανάρτηση μπορεί να είναι δύσκολο να σταματήσει. Οι προβολές, τα likes και τα σχόλια προσφέρουν μια μορφή θετικής ενίσχυσης στους γονείς, των οποίων η δουλειά είναι σε μεγάλο βαθμό αόρατη και συχνά άχαρη.

«Η πιο απτή απόδειξη του έργου μας είναι τα ίδια τα παιδιά», λέει η Σάρα Πίτερσον, συγγραφέας του βιβλίου Momfluenced: Inside the Maddening, Picture-Perfect World of Mommy Influencer Culture. «Και μερικές φορές είναι πραγματικά πολύ ωραίο να δημοσιεύεις μια χαριτωμένη φωτογραφία και να έχεις 10 ή 12 άτομα να λένε: «Τόσο χαριτωμένο»».

Υπάρχει και η κονόμα, όμως

Τα likes και τα σχόλια είναι ένα πράγμα. Το χρήμα είναι άλλο. Οι οικογένειες που καταγράφουν τη ζωή τους λεπτομερώς στο YouTube ή το TikTok μπορούν να συγκεντρώσουν μεγάλο κοινό, χορηγίες και έσοδα από διαφημίσεις. Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν πολιτειακοί ή ομοσπονδιακοί νόμοι που να δίνουν το δικαίωμα στα παιδιά αυτών των οικογενειακών vloggers να λαμβάνουν οποιοδήποτε από τα χρήματα που κερδίζουν, αν και, όπως ανέφερε πρόσφατα η Washington Post, τέτοια νομοθεσία έχει εισαχθεί σε πολιτείες όπως η Ουάσινγκτον και το Ιλινόις.

Ορισμένοι νέοι γονείς θεωρούν ότι δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την υποβολή των παιδιών σε δημόσιο θέαμα. Η Κριστίνα, μια 34χρονη μητέρα από το Λος Άντζελες που ζήτησε να κατονομαστεί μόνο με το μικρό της όνομα για λόγους προστασίας της ιδιωτικής ζωής, έχει δημοσιεύσει μόνο μερικές φωτογραφίες της κόρης της και καλύπτει το πρόσωπό της σε όλες. «Δεν θέλαμε πραγματικά να μοιραστούμε την εικόνα της δημόσια, επειδή δεν μπορεί να συναινέσει σε κάτι τέτοιο» είπε. Πολλοί άλλοι ενήλικες δεν σέβονται την απόφαση της Κριστίνα. «Είχα κάποιον που ουσιαστικά υπαινίχθηκε, ότι κάτι δεν πάει καλά με την κόρη μου επειδή δεν την έδειχνα στα σόσιαλ» είπε.

Ακόμη και αν οι γονείς έχουν αποφασίσει να κρατήσουν τα παιδιά τους μακριά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν είναι οι μόνοι που έχουν τηλέφωνα. Η Κριστίνα λέει ότι χρειάστηκε να ζητήσει από φίλους και συγγενείς να κατεβάσουν τις φωτογραφίες που έχουν αναρτήσει της κόρης της στο διαδίκτυο. Κάθε άνθρωπος στο δρόμο, κάθε γονιός σε ένα πάρτι γενεθλίων, έχει τη δική του φωτογραφική μηχανή στην τσέπη του και τη δυνατότητα να παραβιάσει εν γνώσει ή εν αγνοία του τα όρια της οικογένειάς της.

Ο εκφοβισμός από τους συμμαθητές

Η Μπάρετ λέει ότι εξακολουθεί να αισθάνεται τις συνέπειες της δεκαετίας που η μητέρα της μοιράστηκε υπερβολικά πολλά. Όταν η Μπάρετ ήταν 12 ετών, λέει ότι κάποτε την ακολούθησε στο σπίτι της ένας άνδρας που πιστεύει ότι την αναγνώρισε από το διαδίκτυο. Αργότερα δέχτηκε εκφοβισμό από συμμαθητές της, οι οποίοι προσκολλήθηκαν σε όλες τις προσωπικές λεπτομέρειες της ζωής της που είχε αναρτήσει η μητέρα της στο διαδίκτυο, και τελικά εγκατέλειψε το λύκειο.

Η ίδια και η μητέρα της δεν έχουν πλέον καμία σχέση, σε μεγάλο βαθμό λόγω της σφήνας που έβαλαν ανάμεσά τους οι συνήθειες της μητέρας της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ακόμη και με άλλους ανθρώπους, λέει η Μπάρετ, είναι εξαιρετικά κλειστή και μπορεί να είναι παρανοϊκή στην αλληλεπίδραση. «Φοβάμαι ακόμα και να πω κάτι στους φίλους μου ή στον αρραβωνιαστικό μου, γιατί στο πίσω μέρος του μυαλού μου σκέφτομαι συνεχώς: «Μήπως αυτό θα χρησιμοποιηθεί ως όπλο εναντίον μου στο διαδίκτυο;»».

*Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο theatlantic.com

Σετικά άρθρα
Creative People

Τελευταία Νέα