Ένα αλέτρι, μια λαξευμένη πέτρα και ένα τηλεφώνημα στις αρχές. Αυτό ήταν αρκετό για να βγει από τη γη ένα άγαλμα του Ραμσή Β’, του πανίσχυρου φαραώ του Νέου Βασιλείου, στην επαρχία Γαρμπίγια της Αιγύπτου. Όπως μεταδίδει η Egyptian Gazette, ένας κάτοικος του χωριού όργωνε το χωράφι μπροστά από το σπίτι του, όταν το εργαλείο του χτύπησε σε έναν σκαλισμένο λίθο. Ενημέρωσε αμέσως την τοπική υπηρεσία αρχαιοτήτων και, σύμφωνα με το Heritage Daily, κλιμάκιο του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων ξεκίνησε ανασκαφή στο σημείο.
Αυτό που αποκαλύφθηκε άφησε άφωνους ακόμη και τους πιο έμπειρους αρχαιολόγους.
Το σημαντικότερο εύρημα είναι ένα κεφάλι του Ραμσή Β’ ύψους πάνω από 1,5 μέτρο, στολισμένο με το διπλό στέμμα της Άνω και Κάτω Αιγύπτου, σύμβολο της ενωμένης βασιλικής εξουσίας. Από τις αναλογίες του, οι ειδικοί υπολογίζουν ότι ολόκληρο το άγαλμα, μαζί με τη βάση, ξεπερνούσε τα 8,2 μέτρα — περίπου όσο μια τριώροφη πολυκατοικία.
Δεν ήταν όμως το μόνο.
Στο ίδιο σημείο βρέθηκε ένα δεύτερο, μικρότερο βασιλικό άγαλμα, ύψους σχεδόν 2,4 μέτρων. Τα πόδια και η βάση του λείπουν, το πρόσωπο ωστόσο σώζεται σε καλή κατάσταση, πλαισιωμένο από το νέμες, το ριγέ υφασμάτινο κάλυμμα κεφαλής που φορούσαν οι φαραώ. Αυτά τα χαρακτηριστικά, μαζί με την ομοιότητα με το μεγάλο άγαλμα, δείχνουν ότι και αυτό απεικονίζει τον Ραμσή Β’. Το τρίτο εύρημα είναι ένας όγκος από ροζ γρανίτη, ύψους περίπου 1,2 μέτρου, με αποσπάσματα ιερογλυφικών. Οι επιγραφές αποδίδουν στον φαραώ τους τίτλους «Νεσού Μπίτι», δηλαδή Βασιλιάς της Άνω και Κάτω Αιγύπτου, και «Σα Ρα», Γιος του Ρα.
Ο φαραώ της Εξόδου που η Βίβλος δεν κατονομάζει
Ο Ραμσής Β’ γεννήθηκε το 1303 π.Χ. και θεωρείται ένας από τους ισχυρότερους και πιο επιδραστικούς βασιλείς της περιόδου του Νέου Βασιλείου (1570 – περίπου 1069 π.Χ.). Η λαϊκή παράδοση τον έχει ταυτίσει με τον φαραώ της Εξόδου: τον τύραννο που υποδούλωσε τους Ισραηλίτες, αντιστάθηκε στον Μωυσή και προκάλεσε την οργή του Θεού. Κι όμως, το όνομά του δεν αναφέρεται πουθενά στο βιβλικό κείμενο. Η ταύτιση παραμένει εικασία και όχι ιστορικά τεκμηριωμένο γεγονός.
Ο υπουργός Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, Σερίφ Φάθι, δήλωσε ότι τα ευρήματα αναμένεται να φωτίσουν την ιστορία αυτής της περιοχής του Δέλτα, που υπήρξε πολιτικό, πολιτιστικό και οικονομικό κέντρο της αρχαίας Αιγύπτου. Οι αιγυπτιακές αρχές ελπίζουν ότι νέες μελέτες θα ρίξουν περισσότερο φως τόσο στα αγάλματα όσο και στην αρχιτεκτονική εξέλιξη του χώρου.
Ο «Οσυμανδύας» των αρχαίων Ελλήνων
Οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν καλά τον Ραμσή Β’. Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης περιγράφει το μνημείο ενός βασιλιά που αποκαλεί Οσυμανδύα – παραφθορά του Ουσερμαατρέ, ενός από τα βασιλικά ονόματα του Ραμσή – και διασώζει την επιγραφή στη βάση του κολοσσού του: «Βασιλεὺς βασιλέων Ὀσυμανδύας εἰμί». Αιώνες αργότερα, η εικόνα του γκρεμισμένου κολοσσού θα ενέπνεε στον Σέλεϊ ένα από τα πιο γνωστά ποιήματα της αγγλικής γλώσσας.
Το Δέλτα του Νείλου ήταν άλλωστε η πύλη των Ελλήνων προς την Αίγυπτο. Εκεί ιδρύθηκε η Ναύκρατις, το πρώτο μόνιμο ελληνικό εμπορείο στη χώρα, ενώ το ίδιο το Μπεχμπέιτ ελ-Χάγκαρ ήταν γνωστό σε Έλληνες και Ρωμαίους ως κέντρο λατρείας της Ίσιδας.
