Αρχαιολόγοι στον αρχαίο ρωμαϊκό χώρο της Πομπηίας χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά τεχνητή νοημοσύνη για να ανασυνθέσουν ψηφιακά το πρόσωπο ενός θύματος της έκρηξης του 79 μ.Χ., που κάλυψε την πόλη, προσφέροντας έναν νέο τρόπο κατανόησης μιας από τις πιο γνωστές φυσικές καταστροφές της ιστορίας.
Η ανακατασκευή πραγματοποιήθηκε από το Αρχαιολογικό Πάρκο της Πομπηίας σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Πάντοβα και βασίζεται σε δεδομένα αρχαιολογικών ερευνών από ανασκαφές κοντά στη νεκρόπολη Porta Stabia, λίγο έξω από τα τείχη της αρχαίας πόλης. Η Πομπηία, μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO κοντά στη Νάπολη, θάφτηκε κάτω από στάχτη και τη λάβα όταν εξερράγη ο Βεζούβιος πριν από σχεδόν 2.000 χρόνια, συντηρώντας την πόλη και χιλιάδες κατοίκους της σε εντυπωσιακή λεπτομέρεια.
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν τον άνθρωπο να κρατά ένα πήλινο γουδί, το οποίο θεωρούν ότι χρησιμοποιούσε πρόχειρα για να προστατεύσει το κεφάλι του από τις μικρές ηφαιστειακές πέτρες που έπεφταν κατά την έκρηξη. Αρχαίες μαρτυρίες, μεταξύ των οποίων και εκείνες του Ρωμαίου συγγραφέα Πλίνιου του Νεότερου, περιγράφουν κατοίκους να χρησιμοποιούν αντικείμενα για να προστατευθούν καθώς στάχτη και συντρίμμια κάλυπταν την πόλη.
Ο άνδρας έφερε επίσης ένα λυχνάρι, ένα μικρό σιδερένιο δαχτυλίδι και 10 χάλκινα νομίσματα, προσωπικά αντικείμενα που προσφέρουν εικόνα τόσο για τις τελευταίες του στιγμές όσο και για την καθημερινή ζωή στην Πομπηία πριν από την καταστροφή. Οι αρχαιολόγοι σημείωσαν ότι το θύμα, όπως και πολλοί άλλοι, βρέθηκε κοντά στις πύλες της πόλης, υπογραμμίζοντας ότι «πολλοί ίσως έχασαν τη ζωή τους έξω από την πόλη, προσπαθώντας να φτάσουν στην ακτή». Πέρυσι, εντοπίστηκαν ενδείξεις ότι η Πομπηία επανακατοικήθηκε μετά την καταστροφή, καθώς κάποιοι επιζώντες δεν μπορούσαν να ξεκινήσουν νέα ζωή αλλού.
Το ψηφιακό πορτρέτο δημιουργήθηκε με χρήση τεχνητής νοημοσύνης και τεχνικών επεξεργασίας εικόνας που μετατρέπουν σκελετικά και αρχαιολογικά δεδομένα σε ρεαλιστική ανθρώπινη απεικόνιση. Ο όγκος των αρχαιολογικών δεδομένων είναι πλέον τόσο μεγάλος, ώστε μόνο με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης μπορούμε να τα προστατεύσουμε και να τα αξιοποιήσουμε επαρκώς. Αν χρησιμοποιηθεί σωστά, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στην ανανέωση των κλασικών σπουδών.
Στόχος του έργου είναι να καταστήσει την αρχαιολογική έρευνα πιο προσιτή και συγκινησιακά άμεση για το κοινό, χωρίς να χάνει την επιστημονική της βάση. «Η Πομπηία είναι ίσως ο σημαντικότερος τόπος αρχαιολογικής έρευνας στον κόσμο, όπου κάθε νέα ανακάλυψη φωτίζει με ενθουσιασμό την ιστορία της αρχαίας ζωής», δήλωσε ο Ιταλός υπουργός Πολιτισμού Αλεσάντρο Τζούλι. «Οι έρευνες δείχνουν ότι καινοτόμες μέθοδοι, όταν χρησιμοποιούνται με προσοχή, μπορούν να μας δώσουν νέες ιστορικές προοπτικές». Νωρίτερα φέτος, αρχαιολόγοι ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν ένα ερωτικό σημείωμα ηλικίας 2.000 ετών και μια ζωγραφική σκηνή μάχης μονομάχων σε τοίχο της Πομπηίας.
