Χριστὸν αἰνοῦντες τὸν Ἀναστάντα δόξῃ,
Λαμπρῶς Πατέρες συνετμήθητε ξίφει.
Δύο μέρες μετά το Πάσχα στη μονή Παντοκράτορος Ταω τιμάται η μνήμη των Αγίων Εκατόν εβδομήντα εννιά Οσιομάρτυρων της μονής που μαρτύρησαν περί τα τέλη του 17ου αιώνα μ.Χ. (πιθανώς το 1680 μ.Χ.), κατά την εποχή που Αλγερινοί πειρατές λεηλατούσαν τα παράλια μέρη. Έκτοτε το μοναστήρι τους, προσαρτήθηκε στην Ιερά Μονή Πεντέλης σύμφωνα με πατριαρχικό σιγίλλιο του έτους 1692 μ.Χ..
Σύμφωνα με το ιστορικό, κάποιος από τους υπηρέτες της μονής, ο οποίος μισούσε τους μοναχούς, συνεννοήθηκε με τους πειρατές και τους έβαλε στη μονή την ώρα που οι Πατέρες εόρταζαν την Ανάσταση.
Οι Πατέρες, έχοντας πολλές φορές υποφέρει από επιδρομές και λεηλασίες, είχαν κατασκευάσει ως τελευταία έξοδο κινδύνου ένα υπόγειο τούνελ όπου ξεκινούσε από τα δεξιά του Ιερού και κατέληγε στη Ραφήνα. Μέσω αυτής της σήραγγας, ο προδότης οδήγησε τους βάρβαρους στο Μοναστήρι ανήμερα της Αναστάσεως. Οι πειρατές αιφνιδίασαν τους Μοναχούς, που τους βρήκαν όλους συναγμένους στην Εκκλησία, με αναμμένες τις λαμπάδες, να ψάλλουν το τελευταίο «Χριστός Ανέστη» της Πασχαλινής Θείας Λειτουργίας. Η σφαγή που ακολούθησε υπήρξε καθολική και η λεηλασία ολοκληρωτική. Βρήκαν φρικτό μαρτυρικό θάνατο 179 Μοναχοί.
Από τους μοναχούς, σώθηκε μόνο ένας ιερέας της μονής με τον υποτακτικό του, που είχε μεταβεί στο μετόχι Γεροτσακούλι (ή Χεροσακκούλι), για να τελέσει εκεί την ακολουθία της Αναστάσεως. Κατά την επιστροφή τους την επομένη ημέρα, όταν ο ιερέας αντίκρυσε κατακρεουργημένα πτώματα των συμμοναστών του, αντελήφθη αμέσως τι είχε συμβεί και κρύφτηκε εκτός Μονής. Τη Τρίτη του Πάσχα διακρίνοντας τα πειρατικά καράβια (φούστες) να απομακρύνονται στο πέλαγος από τον όρμο της Ραφήνας έσπευσε στην γειτονική Μονή Πεντέλης για να μεταφέρει την είδηση και να ζητήσει βοήθεια. Οι προστρέξαντες Πεντελιώτες μοναχοί, έθαψαν τα πτώματα σε μεγάλους κοινούς τάφους κάτω από το δάπεδο ή στα πέριξ της λεηλατημένης εκκλησίας.
Δυστυχώς τα άγια λείψανά παρέμεναν ανεύρετα έως τα μέσα του 20ου αιώνος μ.Χ., παρά τις επισταμένες προσπάθειες που είχαν καταβάλει αρκετοί ηγούμενοι της Μονής Πεντέλης. Το 1963 μ.Χ. το μοναστήρι επανασυστάθηκε με την εγκατάσταση μια γυναικείας αδελφότητας. Δύο χρόνια αργότερα ξεκίνησαν εργασίες συντηρήσεως του Καθολικού από την Αρχαιολογική Υπηρεσία με τη Συνοδεία να επιδίδεται σε 40μερη προσευχή για την ανεύρεση των αγίων λειψάνων των σφαγιασθέντων πατέρων. Την 40η ημέρα ακριβώς, οι εργάτες ένιωσαν μια ανεξήγητη ευωδία, κατά την διευθέτηση των πλακών του δαπέδου του ναού. Αμέσως κάλεσαν την αδελφότητα και παρουσία της αποκαλύφθηκαν ενταφιασμένα τα άγια λείψανα των Πατέρων.
Στη συνέχεια, ακολούθησε η ένταξη των 179 Οσιομαρτύρων Πατέρων της Ιεράς Μονής Παντοκράτορος στο αγιολόγιο της Εκκλησίας με την από 14 Αυγούστου 1992 συνοδική απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Σήμερα, τα λείψανα φυλάσσονται σε λάρνακα στον πρόναο του καθολικού, καθώς και σε ειδικό χώρο, που έχει οικοδομηθεί και διαμορφωθεί προς τον σκοπό αυτό δίπλα από το καθολικό.
Ο Μέγας Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός της εορτής τελέστηκε χθες Δεύτερη μέρα του Πάσχα και σήμερα τρίτη του Πάσχα ακολουθεί η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία κι η λιτάνευση των Ιερών Λειψάνων.
