Τα προβλήματα και το μέλλον της παράκτιας αλιείας σε σχέση με την προστασία και την ανάδειξη του θαλασσίου περιβάλλοντος είναι το θέμα του 1ο Πανελλήνιου Συνεδρίου Παράκτιας Αλιείας και Περιβάλλοντος που διοργανώνεται το τετραήμερο από Πέμπτη 4 έως και Κυριακή 7 Ιουνίου σε γνωστό ξενοδοχείο της Νέας Μάκρης, από τον Σύλλογο Επαγγελματιών Αλιέων Δήμου Μαραθώνα «Ποσειδωνία» και το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Μαραθώνα.
Σκοπός του συνεδρίου είναι να αποτελέσει ένα θεσμικό εργαλείο για την ανάπτυξη θέσεων, τον εντοπισμό και την επίλυση των προβλημάτων των παράκτιων αλιέων, με σεβασμό και κατανόηση για το περιβάλλον και τελικό στόχο τη βιωσιμότητα της παράκτιας αλιείας αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και η δημιουργία δεσμών με την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για το περιβάλλον αυτής της επαγγελματικής απασχόλησης. Επιπλέον, το συνέδριο επιδιώκει να προτείνει λύσεις για το παρόν και το μέλλον για την αμφίδρομη προστασία του περιβάλλοντος και του επαγγέλματος των αλιέων.
Στην ομιλία του τη δεύτερη ημέρα των εργασιών του Συνεδρίου, ο Αντιπεριφερειάρχης Ανατολικής Αττικής Πέτρος Φιλίππου, αναφέρθηκε στη μεγάλη σημασία και προτεραιότητα που δίνει η Περιφερειακή Αρχή στην ανάπτυξη και αναβάθμιση του πρωτογενούς τομέα στην Αττική, αναπόσπαστο κομμάτι του οποίου αποτελεί και ο τομέας της αλιείας, ο οποίος βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο και απαιτούνται μεγάλες αλλαγές για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις ανάγκες της εποχής και να καταστεί βιώσιμος και ανταγωνιστικός.
«Παρόλο που η συνεισφορά της αλιείας στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν είναι πολύ μικρή και η ετήσια κατά άτομο κατανάλωση αλιευτικών προϊόντων σχετικά χαμηλή, ως κλάδος πρωτογενούς παραγωγής θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός κυρίως γιατί προσφέρει οικονομικά και κοινωνικά οφέλη με την ενασχόληση μιας τάξης ανθρώπων σε ένα παραδοσιακό επάγγελμα το οποίο αποτυπώνει την παράδοση της χώρας μας, ιδιαίτερα στις παράκτιες περιοχές, αλλά και γιατί προσφέρει υγιεινά προϊόντα υψηλής θρεπτικής αξίας» τόνισε στην εισήγησή του ο κ. Φιλίππου και συνέχισε επισημαίνοντας ότι επειδή ακριβώς ο αλιευτικός κλάδος αποτελεί βασικό πυλώνα του πρωτογενή τομέα της Περιφέρειας Αττικής αλλά κυρίως της Περιφερειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής, η παραγωγική του ανασυγκρότηση έχει τεθεί ως άμεση προτεραιότητα και προς επίρρωση αυτού ανέφερε συγκεκριμένα στοιχεία και μεγέθη που αποδεικνύουν ότι στην περιοχή της Ανατολικής Αττικής συντρέχουν σοβαροί λόγοι που απαιτούν την εντατικοποίηση των προσπαθειών για ανάπτυξη του κλάδου της αλιείας (π.χ. αριθμός αλιευτικών σκαφών και απασχολούμενων σε αυτά, αριθμός αλιευτικών καταφυγίων, λιμένων εκφόρτωσης, μονάδων υδατοκαλλιέργειας και μεταποίησης αλιευτικών προϊόντων αλλά και συλλόγων επαγγελματιών αλιέων).
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο Αντιπεριφερειάρχης Ανατολικής Αττικής έκανε ειδική αναφορά στα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αλιευτικός κλάδος, εστιάζοντας κυρίως στις ελλείψεις σε υποδομές, τα αυξημένα λειτουργικά κόστη με βασικότερο την τιμή των καυσίμων, την έλλειψη ζήτησης αλιευμάτων λόγω της οικονομικής κρίσης, τη μάστιγα της παράνομης αλιείας, την παλαιότητα του αλιευτικού στόλου, την έλλειψη κινήτρων για την εισαγωγή νέων ηλικιακά ατόμων στο επάγγελμα, την απαρχαιωμένη πολλές φορές νομοθεσία που αντί να επιλύει δημιουργεί ζητήματα, αλλά και άλλα επιμέρους ζητήματα που δυσκολεύουν την ενασχόληση με την παράκτια αλιεία. Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη ανάληψης δράσεων για την προστασία και τον ελέγχο των αλιευτικών αποθεμάτων, τη μείωση των επιπτώσεων της αλιείας στο θαλάσσιο περιβάλλον και την προσαρμογή της στην προστασία των ειδών και διαβεβαίωσε τους αλιείς ότι η Περιφερειακή Αρχή και ο ίδιος προσωπικά είναι και θα συνεχίσει να είναι δίπλα τους σε κάθε προσπάθεια επίλυσης των προβλημάτων που δυσχεραίνουν το ήδη κοπιαστικό και απαιτητικό έργο τους.
Στις εργασίες του συνεδρίου συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι της κυβέρνησης, βουλευτές της Περιφέρειας Αττικής, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ Βαθμού, εκπρόσωποι του Λιμενικού Σώματος, ειδικοί επιστήμονες και μέλη των συλλόγων αλιέων της Ανατολικής Αττικής.
Εισήγηση Αντιπεριφερειάρχη Ανατολικής Αττικής Πέτρου Φιλίππου στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Παράκτιας Αλιείας.
Αξιότιμοι σύνεδροι,
Νιώθω ιδιαιτέρα ευτυχής για τη σημερινή μου παρουσία στην έναρξη του συνεδρίου σας.
Ο τομέας της αλιείας, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ευρύτερου πρωτογενή τομέα, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο. Θα πρέπει να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της νέας κατάστασης πραγμάτων με ριζικές αλλαγές ώστε να καταστεί βιώσιμος και ανταγωνιστικός.
Παρόλο που η συνεισφορά της αλιείας στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν είναι πολύ μικρή και η ετήσια κατά άτομο κατανάλωση αλιευτικών προϊόντων σχετικά χαμηλή, ως κλάδος πρωτογενούς παραγωγής θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός κυρίως γιατί:
- προσφέρει οικονομικά και κοινωνικά οφέλη με την ενασχόληση μιας τάξης ανθρώπων σε ένα παραδοσιακό επάγγελμα το οποίο αποτυπώνει την παράδοση της χώρας μας, ιδιαίτερα στις παράκτιες περιοχές, και
- προσφέρει υγιεινά προϊόντα υψηλής θρεπτικής αξίας.
Όσον αφορά στην Περιφέρεια Αττικής, ο Αλιευτικός κλάδος αποτελεί βασικό πυλώνα του Πρωτογενή Τομέα της. Για τον λόγο αυτό έχουμε θέσει ως άμεση προτεραιότητα την παραγωγική του ανασυγκρότηση.
Η σπουδαιότητα του Πρωτογενή Τομέα αναδεικνύεται από τα εξής μεγέθη:
Στην Περιφέρεια Αττικής:
- Έχει την έδρα της η μεγαλύτερη Ιχθυόσκαλα της χώρας
- Δραστηριοποιούνται 1600 επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη.
- Απασχολούνται 3500 αλιείς και μεγάλος αριθμός σε συναφή με την αλιεία επαγγέλματα.
- Υπάρχουν 42 αλιευτικά καταφύγια και 14 Λιμένες εκφόρτωσης αλιευτικών προϊόντων.
- Λειτουργούν 37 σύλλογοι επαγγελματιών αλιέων.
- Δραστηριοποιούνται 30 Μονάδες Υδατοκαλλιέργειας
- Ασκούν την εμπορική τους δραστηριότητα 39 Μονάδες Μεταποίησης Αλιευτικών Προϊόντων.
- Τέλος, μόνο το 2014 πληρώθηκαν σε επενδυτικά σχέδια πάνω από 1.000.000 Ευρώ.
Ειδικότερα μιλώντας για την περιοχή της Ανατολικής Αττικής τα μεγέθη αντανακλούν τη μεγάλη του σημασία:
- 355 αλιευτικά σκάφη με πάνω από 1000 απασχολούμενους.
- 14 αλιευτικά καταφύγια και έξι (6) λιμένες εκφόρτωσης.
- Εννιά (9) σύλλογοι επαγγελματιών αλιέων.
- Τέσσερις (4) μονάδες υδατοκαλλιέργειας και πέντε (5) μονάδες μεταποίησης αλιευτικών προϊόντων.
- Υλοποιώντας επενδύσεις κυρίως μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας – μόνο μέσα στο 2014 – καταβλήθηκε σε δικαιούχους ποσό 80.728 ευρώ που αφορούσαν κυρίως εκσυγχρονισμούς αλιευτικών σκαφών, αγορά και τοποθέτηση του ηλεκτρονικού συστήματος ERS, πρόωρη συνταξιοδότηση αλιέων κα., ενώ οι εγκεκριμένοι προϋπολογισμοί των παραπάνω έργων φθάνουν τις 500.000 ευρώ.
Βέβαια τα προβλήματα δεν παύουν να είναι μεγάλα και χρονίζοντα. Εστιάζοντας ειδικότερα στην παράκτια αλιεία που αποτελεί και το αντικείμενο του παρόντος συνεδρίου, επιγραμματικά αναφέρω:
- Τις ελλείψεις σε υποδομές κυρίως που αφορούν τις συνθήκες υγιεινής ελλιμενισμού, εκφόρτωσης και διακίνησης των αλιευτικών προϊόντων, επισκευής και συντήρησης των αλιευτικών σκαφών, αποθήκευσης και δημοπράτησης των προϊόντων αλιείας. Επίσης ελλείψεις σε υποδομές που αφορούν την προμήθεια πάγου, νερού και ηλεκτρικής ενέργειας.
- Τα αυξημένα λειτουργικά κόστη, με κυριότερο την τιμή των καυσίμων.
- Την έλλειψη ζήτησης αλιευμάτων λόγω της οικονομικής κρίσης.
- Την παράνομη αλιεία, μια μάστιγα που αποφέρει μεγάλα οικονομικά οφέλη σε αυτούς που την ασκούν εις βάρος των επαγγελματιών.
- Τις ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία που προκαλούνται από τα θαλάσσια θηλαστικά (δελφίνια, φώκιες κλπ).
- Την παλαιότητα του αλιευτικού στόλου, με συνέπεια τη μη ασφαλή εργασία και την αδυναμία αναζήτησης εναλλακτικών αλιευτικών πεδίων.
- Την έλλειψη κινήτρων για την εισαγωγή νέων ηλικιακά ατόμων στο επάγγελμα.
- Την απαρχαιωμένη πολλές φορές νομοθεσία που αντί να επιλύει δημιουργεί ζητήματα.
Όλα τα παραπάνω δυσχεραίνουν το ήδη απαιτητικό, δύσκολο και κοπιαστικό έργο σας. Παράλληλα όμως πρέπει να αναληφθούν δράσεις προστασίας και ελέγχου των αλιευτικών αποθεμάτων, μείωσης των επιπτώσεων της αλιείας στο θαλάσσιο περιβάλλον και προσαρμογής της αλιείας στην προστασία των ειδών.
Αγαπητοί φίλοι και φίλες,
σίγουρα πρέπει να γίνουν πολλά. Όσον αφορά στην Περιφερειακή Αρχή, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι είναι και θα συνεχίσει να είναι δίπλα σας σε κάθε προσπάθεια επίλυσης των ανωτέρω. Εξάλλου, είμαι βέβαιος ότι έχετε διαπιστώσει ότι πλέον η συνεργασία μεταξύ των Υπηρεσιών της Περιφέρειας και των αλιέων, έχει εδραιωθεί εδώ και πολλά χρόνια σε ένα κλίμα αμοιβαίας εκτίμησης και εμπιστοσύνης.
Σας ευχαριστώ, και σας εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου σας.
Αντιπεριφερειάρχης Ανατολικής Αττικής
Πέτρος Φιλίππου
