Σήμερα τιμούμε τον ξεσηκωμό του υπόδουλου ελληνισμού που τετρακόσια ολόκληρα χρόνια κρατά τον αβάσταχτο ζυγό της τυραννίας, υπομένει ταπεινώσεις και εξευτελισμούς. Μια σπίθα όμως είναι κρυμμένη στην καρδιά των ραγιάδων και μένει άσβηστη. Είναι η ίδια σπίθα που κρατά, πάντα άσβηστη, τη φλόγα για λευτεριά και δικαιοσύνη. Αυτή η σπίθα έγινε φωτιά κι έλιωσε τις βαριές αλυσίδες της σκλαβιάς. Έλληνας, Ελληνίδα και σκλαβιά είναι πράγματα τελείως αντίθετα. Η ελληνική ψυχή δε ζει σκλαβωμένη!
Κολοκοτρώνης, Μπότσαρης, Κανάρης, Μιαούλης, Διάκος, Παπαφλέσσας, Μακρυγιάννης…αμέτρητοι ήρωες που πρόσφεραν το αίμα τους για τη λευτεριά!
Ξεχνάμε όμως συχνά τις ηρωίδες εκείνης της εποχής, τη θυσία τους και την προσφορά τους. Οι γυναίκες, παρά τους αυστηρούς κοινωνικούς περιορισμούς της εποχής, άφησαν το δικό τους «αποτύπωμα» στην Επανάσταση του 1821.
Μαντώ Μαυρογένους, Λασκαρίνα «Μπουμπουλίνα» Πινότση, Μαριγώ Ζαραφοπούλα, Ελένη Βάσσου, Σεβαστή Ξάνθου, Ασήμω Γκούραινα, Μόσχω Τζαβέλλα, Δόμνα Βισβίζη, Δέσπω Φώτου Τζαβέλα, Ελισάβετ Υψηλάντη και πολλές ακόμη με αποκορύφωμα τις Σουλιώτισσες! Ο χορός του Ζαλόγγου θα συμβολίζει για πάντα πώς η Ελληνίδα σε κορυφαίες και οριακές στιγμές της ζωής της επιλέγει τον καλό και ένδοξο θάνατο και αρνείται τη ζωή που αντιτίθεται στα ήθη και τις παραδόσεις της.
Κάποιες πήραν τα όπλα και στάθηκαν γενναία στο πλευρό των ανδρών χωρίς να είναι ιδιαίτερα γνωστές.
Οι περισσότερες βοήθησαν στην τροφοδοσία των στρατευμάτων, αλλά κυρίως στη διάσωση των παιδιών τους και τη στήριξη των σπιτιών τους κατά την απουσία των ανδρών.
Δυστυχώς, στις περισσότερες προσωπικές μαρτυρίες και στην ιστοριογραφία του 19ου αιώνα οι αναφορές στον ρόλο των γυναικών είναι περιορισμένες, καθώς επικεντρώνονται στον πρωταγωνιστικό ρόλο των ανδρών. Ωστόσο, υπάρχουν πηγές που δίνουν μια αρκετά ξεκάθαρη εικόνα της συμβολής των γυναικών στην Επανάσταση.
Ο Εθνικός μας ποιητής όμως δεν τις ξεχνά…
«Θαυμάζω τις γυναίκες μας και στο όνομά τους μνέω», γράφει ο Διονύσιος Σολωμός στο ποίημά του «οι γυναίκες του είκοσι ένα», διότι ήσαν και αυτές παρούσες σε όλες τις φάσεις του μεγάλου ξεσηκωμού του Γένους μας και πολέμησαν δίπλα στους άντρες, ακριβώς σαν τους άντρες.
Βαρουτέλλη Ροδόκλεια
