Σάββατο 21 Απριλίου, το Μεγάλο Ρέμα είχε την τιμητική του! Επιστήμονες ερευνητές με επικεφαλής τον Σταμάτη Ζόγκαρη, γεωγράφο-βιολόγο του ΕΛΚΕΘΕ, (Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών) πραγματοποίησαν μια επίδειξη «επιστημονικής δειγματοληψίας», εκδήλωση ευαισθητοποίησης στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ημέρας Μετανάστευσης Ψαριών.
Γνωρίσαμε κάποια από τα είδη ψαριών που ζουν στο Μεγάλο Ρέμα, μεταξύ των οποίων το Ευρωπαϊκό χέλι και η ποταμοσαλιάρα , ένα σπανιότατο είδος που για πρώτη φορά καταγράφεται στην Αττική .
Το χέλι, όπως μας ενημέρωσε ο κ. Ζόγκαρης, είναι δείκτης διατήρησης της οικολογικής ισορροπίας του ρέματος και απειλούμενο είδος, αφού ο πληθυσμός του έχει μειωθεί κατά 90% από το 1976. Η παρατήρησή του στο Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας, είναι δείκτης ικανοποιητικής διατήρησης του οικοσυστήματος του ρέματος, παρά την επιβάρυνσή του από γεωργικά φάρμακα, παράνομη ρίψη λυμάτων κλπ.
Η ποταμοσαλιάρα, που για πρώτη φορά παρατηρείται στην Αττική είναι ψάρι που απαιτεί ρέμα συνεχούς ροής.
Και τα δύο παραπάνω είδη ζουν σε γλυκό νερό (το χέλι μόνο μέρος της ζωής του)
Σε αντίθεση με τις παραπάνω παρατηρήσεις μιας πολύ σύντομης δειγματοληψίας, η Περιβαλλοντική Μελέτη για τον εγκιβωτισμό του Μ. Ρέματος που πρόσφατα ψήφισαν Δήμος και Περιφέρεια, βλέπει έναν «υποβαθμισμένο» υγρότοπο, ένα ρέμα «περιστασιακής ροής» και ιχθυοπανίδα αυτή του…. Νότιου Ευβοϊκού: γαύρος, σαφρίδι, κουτσομούρα και λοιπά ψάρια της θάλασσας!!!
Με μια τέτοια πρόχειρη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων μεθοδεύουν τον εγκιβωτισμό 15 χιλιομέτρων του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας και την οριστική εξαφάνιση ενός σπάνιου για την Αττική οικοσυστήματος!
Ο κ. Ζόγκαρης τόνισε πως ο εγκιβωτισμός του ρέματος θα επιφέρει καταστροφικές συνέπειες στην ιχθυοπανίδα του ρέματος που φιλοξενεί και απειλούμενα είδη.
Απ’ την περιγραφή του εκπαιδευτικού κ. Αντώνη Λαζαρή
Έτσι λοιπόν βρεθήκαμε το μεσημέρι του Σαββάτου στην εκβολή του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας στο πάρκο Καραμανλή. Η επιλογή του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας έγινε, μεταξύ άλλων, για να δοθεί η ευκαιρία να “φωτιστεί” έστω και για λίγο το οικοσύστημα του Μεγάλου Ρέματος που απειλείται άμεσα με εξαφάνιση αν υλοποιηθούν τα σχέδια της Περιφέρειας που αφορούν τον εγκιβωτισμό του. Είναι πολύ λίγοι οι άνθρωποι στη Ραφήνα που έχουν συνειδητοποιήσει πόσο πολύπλοκο είναι το οικοσύστημα του ρέματος και πόσο σημαντικό ρόλο παίζει στην περιοχή, αλλά και στην υγεία των κατοίκων .
Το χέλι είναι μια εκπληκτική περίπτωση ψαριού που ζει στα ποτάμια και τα ρέματα και μία φορά κατά τη διάρκεια της ζωής του θα κάνει ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή μέχρι την θάλασσα των Σαργασών στην Καραϊβική, κάπου κοντά στις Βερμούδες. Ένα μακρύ ταξίδι μέχρι τη θάλασσα των Σαργασσών. Εκεί σε βάθος 1000 m τα χέλια θα γεννήσουν και τα μικρά χελάκια θα επιστρέψουν στο μέρος από το οποίο έφυγαν οι γονείς τους. Το ταξίδι χωρίς επιστροφή από το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας μέχρι τις Βερμούδες πραγματοποιείται όταν τα χέλια γίνουν περίπου 10 ετών.
Η ομάδα του Σταμάτη Ζόγκαρη εντόπισε χέλια στο Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας, τα οποία συνέλλεξαν με απόχες προκειμένου να τα δείξουν στους μικρούς και τους μεγάλους φίλους της Φύσης. Στο τέλος της γιορτής τα ψάρια επεστράφησαν στο φυσικό τους περιβάλλον. Χέλια, δύο είδη κεφάλων, καραβίδες. Ο απολογισμός ήταν εξαιρετικός.
Εκτός από αυτά τα είδη μεγάλη ευχάριστη έκπληξη αποτέλεσε η εύρεση της ποταμοσαλιάρας, ένα ποταμίσιο είδος που δεν είχε αναφερθεί μέχρι τώρα η ύπαρξή του στην Αττική.
Είναι σίγουρο πως το οικοσύστημα του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας κρύβει ακόμα πολλά μυστικά. Η ποταμοσαλιάρα ήταν ένα από αυτά. Μακάρι το οικοσύστημα να μελετηθεί και να διατηρηθεί όπως του αξίζει. Ο εγκιβωτισμός του ρέματος θα είναι η πλήρης καταστροφή του.
Η ομάδα του ΕΛΚΕΘΕ χρησιμοποίησε την τεχνική της ηλεκτρο-αλιείας με την οποία τα ψάρια προσελκύονται με ηλεκτρικό ρεύμα και συλλαμβάνονται με απόχη. Στο Μεγάλο Ρέμα αξίζει πολλή μεγαλύτερη προσοχή και ενδιαφέρον. Η ζωή του ανθρώπου εξαρτάται άμεσα από τα υπόλοιπα είδη του φυτικού και ζωικού Βασιλείου.
Το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας κρύβει ακόμα πολλά μυστικά …
