Γράφει ο Σπύρος Παππάς*
Όλοι έχουμε άποψη για το σχολείο. Έχουμε όμως διαφορετικούς ρόλους, που όταν συνεργάζονται σωστά, λειτουργούν προς όφελος του παιδιού. Τα τελευταία χρόνια ακούμε συχνά φράσεις όπως: «Αυτό που έκανε ο δάσκαλος δεν ήταν παιδαγωγικό». Η συνεργασία σχολείου και οικογένειας είναι πολύτιμη και απαραίτητη. Όταν όμως οι ρόλοι μπερδεύονται και τα όρια χάνονται, η συνεργασία δυσκολεύει και τελικά το παιδί είναι εκείνο που επηρεάζεται περισσότερο.
Στο σχολείο υπάρχουν δύο σημαντικοί ρόλοι: ο γονιός και ο εκπαιδευτικός. Και οι δύο έχουν έναν κοινό στόχο. Το καλό και την ομαλή ανάπτυξη του παιδιού. Δεν χρειάζεται να συμφωνούν σε όλα. Χρειάζεται όμως να υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός, εμπιστοσύνη και διάθεση επικοινωνίας.
Ο γονιός φυσικά γνωρίζει καλύτερα το παιδί του και είναι ο άνθρωπος που το στηρίζει καθημερινά. Η στήριξη αυτή είναι πιο αποτελεσματική όταν συνοδεύεται από εμπιστοσύνη και συνεργασία με τον εκπαιδευτικό. Η εμπειρία κάθε γονιού είναι πολύτιμη. Παράλληλα, η καθημερινότητα μιας σύγχρονης τάξης έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις, που ο εκπαιδευτικός καλείται να διαχειρίζεται καθημερινά, με παιδιά διαφορετικών αναγκών, ρυθμών, χαρακτήρων και τρόπων έκφρασης.
Από την άλλη πλευρά, ο εκπαιδευτικός έχει έναν ιδιαίτερα απαιτητικό ρόλο. Χρειάζεται γνώσεις, παιδαγωγική κατάρτιση, εμπειρία, υπομονή και καθημερινή διαχείριση μιας ολόκληρης ομάδας παιδιών. Κάθε τάξη είναι ένας μικρός κόσμος, όπου τα παιδιά καλούνται να μάθουν, να συνεργαστούν, να συνυπάρξουν και να μάθουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους. Ο ρόλος του γονιού είναι σημαντικός. Να ακούει το παιδί του, να το στηρίζει, να επικοινωνεί με το σχολείο και να εκφράζει τις ανησυχίες του όταν υπάρχει πρόβλημα. Αντίστοιχα, ο εκπαιδευτικός έχει τον δικό του ρόλο μέσα στην τάξη και στο σχολείο.
Τα ξεκάθαρα όρια δεν μας χωρίζουν. Μας προστατεύουν.
Όταν γονείς και εκπαιδευτικοί γνωρίζουν και σέβονται τον ρόλο τους, το παιδί αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια. Βλέπει γύρω του ενήλικες που μπορούν να συζητούν, να διαφωνούν χωρίς να συγκρούονται και να αναζητούν λύσεις χωρίς να αλληλοϋπονομεύονται. Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σήμερα.
Τα παιδιά μεγαλώνουν σε μια καθημερινότητα με ένταση, άγχος και πολλές απαιτήσεις. Εκφράζουν συχνά τις ανασφάλειες, τον θυμό ή τη δυσκολία τους με τρόπους που δεν είναι πάντα σωστοί. Η βία και η επιθετικότητα δεν έχουν μία και μοναδική αιτία. Η συμπεριφορά ενός παιδιού επηρεάζεται και από το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει, από τα πρότυπα που βλέπει και από τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι οι ενήλικες διαχειρίζονται τη διαφωνία, την ένταση και τα όρια. Τα παιδιά μαθαίνουν όχι μόνο από αυτά που τους λέμε, αλλά κυρίως από αυτά που βλέπουν.
Αν θέλουμε να αλλάξει κάτι, η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει και από εμάς.
Γονείς και εκπαιδευτικοί μπορούμε να γίνουμε το πρώτο παράδειγμα για τα παιδιά. Να τους δείξουμε ότι ο σεβασμός δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε πάντα. Ότι τα όρια δεν σημαίνουν απόρριψη. Ότι η συνεργασία δεν σημαίνει ότι χάνουμε τον ρόλο μας. Σημαίνει ότι ο καθένας κάνει σωστά το δικό του μέρος, με κοινό στόχο το παιδί. Γιατί τελικά η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι μόνο να διορθώσουμε μια συμπεριφορά. Είναι να βοηθήσουμε τα παιδιά να μεγαλώσουν σε ένα περιβάλλον όπου θα μάθουν να σέβονται, να εμπιστεύονται, να συνεργάζονται και να διαχειρίζονται τις διαφωνίες τους χωρίς βία. Έτσι χτίζουμε παιδιά με περισσότερη ασφάλεια. Έτσι δημιουργούμε καλύτερες σχέσεις. Έτσι αλλάζει, βήμα βήμα, η νέα γενιά και μαζί της η κοινωνία μας.
*Ο Σπύρος Παππάς είναι
Εκπαιδευτικός – Πολίτης Δήμου Μαραθώνα
