Μια νέα ψηφιακή αναπαράσταση του προσώπου του Μεγάλου Αλεξάνδρου από το κανάλι Royalty Now Studios στο YouTube επιχειρεί να αποδώσει με σύγχρονα μέσα την πιθανή πραγματική όψη του σπουδαίου Μακεδόνα στρατηλάτη. Εδώ και χρόνια, ερευνητές αξιοποιούν σύγχρονες τεχνολογίες, ιστορικές πηγές και τα σωζόμενα γλυπτά του Αλεξάνδρου, προκειμένου να προσεγγίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα χαρακτηριστικά του προσώπου του. Ο βασιλιάς της Μακεδονίας γεννήθηκε το 356 π.Χ. και πέθανε το 323 π.Χ., αφήνοντας πίσω του μια από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες της αρχαιότητας, που εκτεινόταν από την Ελλάδα έως τις παρυφές της βορειοδυτικής Ινδίας.
Πώς περιγράφουν οι ιστορικοί τον Μέγα Αλέξανδρο
Η μοναδική γνωστή απεικόνιση του Αλεξάνδρου που δημιουργήθηκε όσο ακόμη βρισκόταν στη ζωή θεωρείται η τοιχογραφία με σκηνή κυνηγιού στον τάφο του Φιλίππου Β΄ στις Αιγές, η οποία χρονολογείται στη δεκαετία του 330 π.Χ. Παράλληλα, νομίσματα της εποχής και το περίφημο Ψηφιδωτό του Αλεξάνδρου, έργο του 1ου αιώνα π.Χ. που ανακαλύφθηκε στην Πομπηία, παρουσιάζουν τον Μακεδόνα βασιλιά με ίσια μύτη, ελαφρώς προτεταμένη κάτω γνάθο, γεμάτα χείλη και βαθιά τοποθετημένα μάτια κάτω από έντονο μέτωπο. Την περιγραφή αυτή παραθέτει ο ιστορικός Κριστόφ Ναβότκα στο έργο του Alexander the Great, που εκδόθηκε το 2010.
Παρότι τα περισσότερα αγάλματα αποδίδουν παρόμοια χαρακτηριστικά, οι ιστορικοί εξακολουθούν να διαφωνούν για το χρώμα των μαλλιών του. Ο αρχαίος συγγραφέας Αιλιανός, στο έργο Ποικίλη Ιστορία, αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος ήταν «ξανθός», όρος που στην αρχαία ελληνική θα μπορούσε να σημαίνει επίσης κιτρινωπός, κοκκινωπός ή ακόμη και καστανός. Με βάση όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, οι δημιουργοί του Royalty Now Studios δεν περιορίστηκαν σε μια τρισδιάστατη αναπαράσταση του προσώπου του, αλλά επιχείρησαν και μια σύγχρονη ερμηνεία της εμφάνισής του, παρουσιάζοντάς τον με μοντέρνα ενδυμασία και αισθητική.
Το άλυτο μυστήριο του τάφου του
Η ακριβέστερη απάντηση για την πραγματική εμφάνιση του Μεγάλου Αλεξάνδρου θα μπορούσε ενδεχομένως να δοθεί εάν εντοπίζονταν ο τάφος και τα λείψανά του, ώστε να εξεταστούν με σύγχρονες ανθρωπολογικές μεθόδους. Ωστόσο, η τοποθεσία του τάφου του παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια της αρχαιολογίας και η ανακάλυψή του θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα «ιερά δισκοπότηρα» της επιστήμης.
Μετά τον θάνατό του στη Βαβυλώνα, η σορός του μεταφερόταν προς τη Μακεδονία, όταν η νεκρική πομπή καταλήφθηκε από τον Πτολεμαίο, ο οποίος τη μετέφερε στη Μέμφιδα της Αιγύπτου. Αργότερα, ο Πτολεμαίος Β΄ ο Φιλάδελφος φέρεται να μετέφερε τη σαρκοφάγο στην Αλεξάνδρεια, όπου σύμφωνα με τις πηγές παρέμεινε τουλάχιστον έως την Ύστερη Αρχαιότητα. Μια μεταγενέστερη παράδοση αναφέρει ότι ο Πτολεμαίος Θ΄ Λάθυρος αντικατέστησε τη χρυσή σαρκοφάγο του Αλεξάνδρου με γυάλινη, ώστε να λιώσει το πολύτιμο μέταλλο και να κόψει νομίσματα.
Οι θεωρίες για την Αμφίπολη και τις Αιγές
Η ανακάλυψη του εντυπωσιακού ταφικού μνημείου της Αμφίπολης αναζωπύρωσε τις εικασίες ότι ίσως είχε κατασκευαστεί αρχικά για να αποτελέσει τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η θεωρία αυτή, ωστόσο, εγκαταλείφθηκε σχετικά γρήγορα από την επιστημονική κοινότητα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η άποψη της Ελληνογαλλίδας βυζαντινολόγου Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ. Στο βιβλίο της, που κυκλοφόρησε το 2018 από τις εκδόσεις Gutenberg, υποστηρίζει ότι ο βασιλικός τάφος στις Αιγές ανήκει στην πραγματικότητα στον Μέγα Αλέξανδρο και όχι στον πατέρα του, Φίλιππο Β΄. Σύμφωνα με την ίδια, η θεωρία αυτή θα μπορούσε να εξηγήσει και την παρουσία της μορφής του νεαρού Αλεξάνδρου στη γνωστή τοιχογραφία που κοσμεί το εσωτερικό του τάφου.
