Σε πεδίο μάχης υψηλού ρίσκου μετατρέπονται οι κρισιμότεροι ενεργειακοί διάδρομοι του πλανήτη, με τον ελληνόκτητο στόλο να βρίσκεται στο επίκεντρο σοβαρών πολεμικών επεισοδίων. Μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα, δεξαμενόπλοια συμφερόντων των εφοπλιστών Γιώργου Προκοπίου και της οικογένειας Αλαφούζου δέχθηκαν επιθέσεις από μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους τόσο στον υπεράκτιο τερματικό σταθμό της Κοινοπραξίας του Αγωγού της Κασπίας (CPC) στη Μαύρη Θάλασσα όσο και στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.
Κλιμάκωση στη Μαύρη Θάλασσα
Η Κοινοπραξία του Αγωγού της Κασπίας επιβεβαίωσε την προσωρινή διακοπή των εργασιών φόρτωσης μετά από διαδοχικά χτυπήματα με drones σε τρία δεξαμενόπλοια. Η CPC υπογράμμισε πως πρόκειται για αμιγώς εμπορική επιχείρηση στην οποία συμμετέχουν αμερικανικοί και άλλοι διεθνείς κολοσσοί όπως οι Chevron, ExxonMobil, Eni και Shell, ενώ το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Ενέργειας του Καζακστάν καταδίκασαν με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο τις επιθέσεις σε μη στρατιωτικές υποδομές.
Η πρώτη επίθεση σημειώθηκε την Κυριακή 19 Ιουλίου, την ώρα που δύο δεξαμενόπλοια πραγματοποιούσαν φόρτωση στις θαλάσσιες εγκαταστάσεις πρόσδεσης. Το δεξαμενόπλοιο Asia (κατασκευής 2022), με σημαία Λιβερίας, το οποίο διαχειρίζεται η Dynacom Tankers Management του Γιώργου Προκοπίου για λογαριασμό της Chevron, υπέστη πλήγμα από drone που προκάλεσε πυρκαγιά. Το πλήρωμα, σε άμεση συνεργασία με τις δυνάμεις έκτακτης ανάγκης της CPC, κατάφερε να κατασβέσει τις φλόγες χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί.
Στον ίδιο τερματικό σταθμό επλήγη και το δεξαμενόπλοιο Nissos Ios ( ατασκευής 2021), με σημαία Νήσων Μάρσαλ, το οποίο ανήκει στην Kyklades Maritime Corporation της οικογένειας Αλαφούζου. Παράλληλα, αναφορές κάνουν λόγο και για προηγούμενο περιστατικό την Παρασκευή με το δεξαμενόπλοιο Nordic Zenith (159.000 dwt) της Nordic American Tankers, ναυλωμένο από την ExxonMobil, όπου επίσης προκλήθηκε πυρκαγιά και εκκενώθηκαν 13 μέλη του πληρώματος.
Λίγο μετά την προσπάθεια επανέναρξης των εργασιών, τη Δευτέρα 20 Ιουλίου, χτυπήθηκε και το δεξαμενόπλοιο Nelsa ( με σημαία Καμερούν), στο οποίο έχουν επιβληθεί κυρώσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ για τη συμμετοχή του στο σκιώδες εμπόριο ρωσικού πετρελαίου. Το Nelsa δέχθηκε πλήγμα με αποτέλεσμα να ξεσπάσει πυρκαγιά που απαιτούσε πολύωρη μάχη κατάσβεσης και την ασφαλή εκκένωση των 22 μελών του πληρώματος σε ρυμουλκά της CPC.
Ο αγωγός CPC αποτελεί αρτηρία ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία, καλύπτοντας σχεδόν 1.600 χιλιόμετρα και διακινώντας περίπου το 2% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου από τα κοιτάσματα του Καζακστάν προς το ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ. Το 75% των όγκων του εξαγάγεται από ξένους φορτωτές, φτάνοντας τους 70,5 εκατομμύρια τόνους το 2025. Το Υπουργείο Ενέργειας του Καζακστάν τόνισε πως η χρήση βίας σε διεθνείς ενεργειακές υποδομές θέτει σε άμεσο κίνδυνο την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Εμπλοκή στο Στενό του Ορμούζ
Την ίδια ώρα συνεχίζεται η κρίση στη ναυσιπλοΐα της Μέσης Ανατολής, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει μετατρέψει τα Στενά του Ορμούζ σε ζώνη υψηλού κινδύνου. Η εταιρεία Dynacom Tankers Management του Γιώργου Προκοπίου βρέθηκε αντιμέτωπη με διπλό χτύπημα χθες Δευτέρα ((20/7), όταν δύο δεξαμενόπλοιά της δέχθηκαν επιθέσεις από βλήματα ενώ διέπλεαν τη θαλάσσια περιοχή στα ανοικτά του Ομάν.
Το πρώτο περιστατικό αφορούσε το δεξαμενόπλοιο Kavomaleas, μεγέθους Panamax και σημαίας Μάλτας. Το πλοίο δέχθηκε δύο βλήματα ενώ έπλεε περίπου 8 ναυτικά μίλια βορειοδυτικά του Kumzar στο Ομάν, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει πυρκαγιά στο μηχανοστάσιο. Ο πλοίαρχος ενεργοποίησε τα συστήματα πυρόσβεσης και διέταξε την εκκένωση του σκάφους. Όλα τα μέλη του πληρώματος διασώθηκαν με ασφάλεια από τις αρχές του Ομάν και μεταφέρθηκαν στην ακτή, ενώ η υπηρεσία UKMTO επιβεβαίωσε ότι δεν παρατηρήθηκε θαλάσσια ρύπανση.
Σχεδόν ταυτόχρονα, το πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού (VLCC) Acheloos (κατασκευής 2026), με σημαία Λιβερίας, χτυπήθηκε επίσης από βλήμα κατά τη διέλευσή του από τον νότιο διάδρομο του Ορμούζ. Το πληρωμά του παρέμεινε ασφαλές και το πλοίο οδηγήθηκε σε αγκυροβόλιο για την εκτίμηση των ζημιών.
Οι επιθέσεις αυτές συμπίπτουν με δηλώσεις του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν, σύμφωνα με τις οποίες δεξαμενόπλοια ακινητοποιήθηκαν επειδή ακολούθησαν μη ασφαλείς διαδρομές που διευκολύνονται από τις ΗΠΑ. Η παγκόσμια ναυτιλιακή κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς η ασφάλεια της εμπορικής ναυτιλίας δοκιμάζεται σκληρά στις πλέον ζωτικής σημασίας πλωτές οδούς του πλανήτη.
