Από την προσωπική φρουρά του Χίτλερ σε έναν πανίσχυρο μηχανισμό καταστολής, διώξεων και μαζικών εγκλημάτων. Το βιβλίο του Αλ Τσιμίνο, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κέδρος, ανατρέχει στην άνοδο και την πτώση των Ες Ες, φωτίζοντας την οργάνωση που βρέθηκε στον πυρήνα της ναζιστικής εξουσίας και του Ολοκαυτώματος.
Το καλύτερο πολιτικό όπλο είναι ο τρόμος. Η απάνθρωπη συμπεριφορά εμπνέει σεβασμό. Οι άνθρωποι μας μισούν. Δεν ζητάμε όμως την αγάπη τους – μόνο τον φόβο τους». Η φράση που αποδίδεται στον Χάινριχ Χίμλερ, τον άνθρωπο που μετέτρεψε τα Ες Ες σε έναν από τους ισχυρότερους μηχανισμούς του ναζιστικού καθεστώτος, συμπυκνώνει τη λογική πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η δράση τους: την τρομοκράτηση, την απόλυτη υπακοή και την εξάλειψη κάθε πραγματικού ή φανταστικού εχθρού του ναζισμού.
Τα Ες Ες (Schutzstaffel, δηλαδή «Μοίρες Προστασίας») ιδρύθηκαν το 1925, αρχικά ως επίλεκτη μονάδα προστασίας του ναζιστικού κόμματος και του αρχηγού του. Η πραγματική μεταμόρφωσή τους άρχισε το 1929, όταν ο Χίτλερ ανέθεσε τη διοίκησή τους στον Χίμλερ. Εκείνος ανέλαβε να μετατρέψει μια σχετικά μικρή ομάδα σε έναν πολυεπίπεδο μηχανισμό εξουσίας, με στρατιωτικές, αστυνομικές, διοικητικές και ιδεολογικές αρμοδιότητες. Μέχρι το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα μέλη τους ξεπερνούσαν το ένα εκατομμύριο.
Η άνοδος των Ες Ες δεν ήταν απλώς αποτέλεσμα της στρατιωτικής τους ισχύος. Συνδέθηκε άμεσα με την εδραίωση της ναζιστικής δικτατορίας και τη σταδιακή εξουδετέρωση κάθε θεσμικού περιορισμού στην εξουσία του Χίτλερ. Μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της Γερμανίας από τους Ναζί, το 1933, η οργάνωση απέκτησε ολοένα μεγαλύτερη επιρροή. Καθοριστικό σημείο αποτέλεσε η «Νύχτα των Μεγάλων Μαχαιριών», τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 1934, όταν τα Ες Ες συμμετείχαν στην εκκαθάριση της ηγεσίας των Ταγμάτων Εφόδου (SA) και άλλων πολιτικών αντιπάλων. Ως ανταμοιβή για τον ρόλο τους, ο Χίτλερ τα αναγνώρισε ως ανεξάρτητη οργάνωση του ναζιστικού κόμματος.
Από εκεί και πέρα, η εξουσία τους διευρύνθηκε με ταχύτητα. Το δίκτυο των Ες Ες συνδέθηκε με την πολιτική αστυνομία, τις υπηρεσίες πληροφοριών, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τους μηχανισμούς δίωξης των πληθυσμών που το καθεστώς χαρακτήριζε ανεπιθύμητους. Η ιδεολογία της φυλετικής ανωτερότητας, ο αντισημιτισμός και η αντίληψη περί «φυλετικής καθαρότητας» δεν αποτελούσαν περιφερειακά στοιχεία της ταυτότητάς τους, αλλά θεμέλια της λειτουργίας τους. Η οργάνωση δεν υπηρετούσε απλώς ένα αυταρχικό κράτος· συνέβαλε ενεργά στη διαμόρφωση και την εφαρμογή της εγκληματικής πολιτικής του.
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία των Ες Ες κατέχει η συμμετοχή τους στο Ολοκαύτωμα. Μετά την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας στη Σοβιετική Ένωση, το 1941, ειδικές μονάδες δράσης, τα Einsatzgruppen, ακολούθησαν τον γερμανικό στρατό στις κατεχόμενες περιοχές και προχώρησαν σε μαζικές εκτελέσεις Εβραίων, Ρομά, σοβιετικών αξιωματούχων και άλλων ανθρώπων που είχαν στοχοποιηθεί από το καθεστώς.
Παράλληλα, η ηγεσία των Ες Ες είχε κεντρικό ρόλο στη διοίκηση και λειτουργία του συστήματος των στρατοπέδων συγκέντρωσης και εξόντωσης. Η γραφειοκρατική οργάνωση της βίας, η συστηματική εκμετάλλευση της καταναγκαστικής εργασίας και η μαζική δολοφονία ανθρώπων αποτέλεσαν διαφορετικές όψεις του ίδιου μηχανισμού.
Το βιβλίο εξετάζει επίσης τη στρατιωτική διάσταση της οργάνωσης μέσα από τα Waffen-SS, τον ένοπλο κλάδο των Ες Ες. Οι μονάδες τους συμμετείχαν σε μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά η δράση τους δεν περιορίστηκε στο πεδίο των μαχών. Συνδέθηκαν με εγκλήματα πολέμου, μαζικές εκτελέσεις αιχμαλώτων και αμάχων, επιχειρήσεις αντιποίνων και τη φύλαξη στρατοπέδων συγκέντρωσης. Η διάκριση ανάμεσα στον στρατιωτικό και τον κατασταλτικό ρόλο των Ες Ες είναι απαραίτητη για να γίνει αντιληπτό το εύρος της δράσης τους: δεν επρόκειτο απλώς για μια επίλεκτη πολεμική δύναμη, αλλά για έναν οργανισμό που συνέδεε την ένοπλη βία με την ιδεολογική και φυλετική πολιτική του καθεστώτος.
Ο Αλ Τσιμίνο, συγγραφέας περισσότερων από εκατό βιβλίων, έχει ασχοληθεί σε προηγούμενες εκδόσεις του με ιστορικά πρόσωπα, πολέμους και καθοριστικές συγκρούσεις. Στο συγκεκριμένο έργο επιλέγει μια συνολική προσέγγιση της ιστορίας των Ες Ες, με κεφάλαια που αφορούν τον Χίμλερ, τη «Νύχτα των Μεγάλων Μαχαιριών», τα Waffen-SS, το Ολοκαύτωμα, την υποχώρηση της οργάνωσης, τη Δίκη της Νυρεμβέργης και την ODESSA, το δίκτυο που συνδέθηκε μεταπολεμικά με τη διαφυγή πρώην μελών των Ες Ες. Η αφήγηση εκτείνεται, έτσι, πέρα από την περίοδο της ναζιστικής κυριαρχίας, εξετάζοντας και το τι συνέβη μετά την ήττα της Γερμανίας.
Η ήττα του Τρίτου Ράιχ δεν σήμανε απλώς το τέλος της οργανωμένης δράσης των Ες Ες. Η εγκληματική τους φύση αναγνωρίστηκε και δικαστικά στη Δίκη της Νυρεμβέργης, όπου το Διεθνές Στρατιωτικό Δικαστήριο χαρακτήρισε την οργάνωση εγκληματική, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις ως προς τις κατηγορίες μελών που υπάγονταν στην απόφαση. Η κρίση αυτή αποτέλεσε σημαντικό μέρος της μεταπολεμικής προσπάθειας να αποδοθούν ευθύνες για τα εγκλήματα του ναζισμού και να καταγραφεί η συμμετοχή θεσμών και οργανώσεων στην εφαρμογή τους.
Η ιστορία των Ες Ες παραμένει κρίσιμη για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ένα ολοκληρωτικό καθεστώς μπορεί να μετατρέψει την ιδεολογία σε κρατική πολιτική και την οργανωμένη βία σε καθημερινή διοικητική πρακτική. Η μελέτη τους δεν αφορά μόνο το παρελθόν της Γερμανίας ή τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αφορά επίσης τη λειτουργία της εξουσίας όταν η ανθρώπινη αξιοπρέπεια καταργείται, η διαφορετικότητα μετατρέπεται σε απειλή και η υπακοή αναγορεύεται σε υπέρτατη αξία.
Το βιβλίο του Αλ Τσιμίνο αποτελεί μια εκλαϊκευμένη ιστορική επισκόπηση της ανόδου και της πτώσης αυτής της οργάνωσης, φέρνοντας στο προσκήνιο τα πρόσωπα, τις δομές και τα εγκλήματα που συνδέθηκαν με τη δράση της. Σε μια εποχή κατά την οποία η ιστορική μνήμη και η γνώση για τα εγκλήματα του ναζισμού δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένες, η επιστροφή στην ιστορία των Ες Ες υπενθυμίζει πόσο οργανωμένος, συστηματικός και καταστροφικός μπορεί να γίνει ο τρόμος όταν μετατρέπεται σε εργαλείο διακυβέρνησης.
