Επιμέλεια – Ζωή Μακρυγιάννη
Ένα σπουδαίο επιστημονικό επίτευγμα ανακοίνωσε η OpenAI, καθώς ένα εσωτερικό της μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης έλυσε ένα μαθηματικό πρόβλημα που παρέμενε άλυτο για περίπου 80 χρόνια. Πρόκειται για το «πρόβλημα των μοναδιαίων αποστάσεων στο επίπεδο» (planar unit distance problem), το οποίο είχε διατυπώσει το 1946 ο κορυφαίος μαθηματικός Πάουλ Έρντος και αφορά τον μέγιστο αριθμό ζευγών σημείων που μπορούν να βρίσκονται σε απόσταση ακριβώς μίας μονάδας μεταξύ τους πάνω σε ένα δισδιάστατο επίπεδο.
Αν και η διατύπωσή του μοιάζει απλή, το ζήτημα παρέμενε ανοιχτό για γενιές επιστημόνων, με την τελευταία σημαντική πρόοδο (τον καθορισμό του ισχυρότερου θεωρητικού ορίου) να έχει σημειωθεί το 1984. Σύμφωνα με την OpenAI, το μοντέλο της κατάφερε πλέον να ξεπεράσει εκείνο το όριο, προτείνοντας μια νέα κατηγορία διατάξεων σημείων που οδηγεί σε καλύτερο αποτέλεσμα από αυτό που είχε προβλέψει ο Έρντος.
Δεν είχε εκπαιδευτεί ειδικά για το πρόβλημα το μοντέλο AI
Ακόμη πιο εντυπωσιακό θεωρείται το γεγονός ότι, όπως υποστηρίζει η εταιρεία, το συγκεκριμένο μοντέλο δεν είχε εκπαιδευτεί ειδικά για το πρόβλημα, ούτε καν αποκλειστικά για μαθηματικές εφαρμογές. Πρόκειται για ένα γενικού σκοπού σύστημα συλλογισμού, το οποίο κατέληξε αυτόνομα στη λύση ακολουθώντας μια πρωτότυπη προσέγγιση. Σε σχετική ανάρτησή της, η OpenAI χαρακτήρισε το επίτευγμα ορόσημο τόσο για τα μαθηματικά όσο και για την τεχνητή νοημοσύνη.
«Είναι η πρώτη φορά που ένα σημαντικό ανοιχτό πρόβλημα, κεντρικό για έναν ολόκληρο κλάδο των μαθηματικών, επιλύεται αυτόνομα από ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης», ανέφερε η εταιρεία. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το μοντέλο αξιοποίησε μια εντελώς διαφορετική θεωρητική προσέγγιση από εκείνες που συνδέονταν παραδοσιακά με το συγκεκριμένο πρόβλημα. Μάλιστα, ορισμένες από τις έννοιες που χρησιμοποίησε θεωρούνταν γνωστές κυρίως στους ειδικούς της αλγεβρικής θεωρίας αριθμών και η σύνδεσή τους με γεωμετρικά ζητήματα προκάλεσε έκπληξη ακόμη και στους ειδικούς.
Δεν αντικαθιστά τους μαθηματικούς η Τεχνητή Νοημοσύνη
Παρά τη σημαντική ανακάλυψη, η OpenAI επιμένει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τους μαθηματικούς, αλλά λειτουργεί ως εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει την έρευνα.Για τον λόγο αυτό, η απόδειξη εξετάστηκε και επιβεβαιώθηκε από ανεξάρτητους επιστήμονες, οι οποίοι συνέταξαν ξεχωριστή εργασία ώστε να εξηγήσουν το θεωρητικό υπόβαθρο και τη σημασία των αποτελεσμάτων. Ο μαθηματικός Τόμας Μπλουμ από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, που διαχειρίζεται τον ιστότοπο με τα προβλήματα του Έρντος, τόνισε ότι η αρχική απόδειξη που παρήγαγε το μοντέλο ήταν πλήρως έγκυρη, ωστόσο βελτιώθηκε σημαντικά μέσα από τη συνεργασία ερευνητών της OpenAI και άλλων μαθηματικών.
«Ο ανθρώπινος παράγοντας εξακολουθεί να είναι απαραίτητος για την ερμηνεία, τη βελτίωση και την αξιοποίηση αυτών των αποδείξεων, καθώς και για τη διερεύνηση των συνεπειών τους», σημείωσε. Οι αντιδράσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας ήταν σε μεγάλο βαθμό θετικές. Ο διακεκριμένος μαθηματικός Τιμ Γκάουερς από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ χαρακτήρισε το αποτέλεσμα ιστορικής σημασίας για τον χώρο.
«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η λύση του προβλήματος των μοναδιαίων αποστάσεων αποτελεί ορόσημο για τα μαθηματικά της τεχνητής νοημοσύνης. Αν η εργασία είχε υποβληθεί από άνθρωπο στο κορυφαίο περιοδικό Annals of Mathematics και μου ζητούσαν γνώμη, θα εισηγούμουν την άμεση αποδοχή της χωρίς τον παραμικρό δισταγμό. Καμία προηγούμενη απόδειξη που δημιουργήθηκε από AI δεν είχε φτάσει τόσο κοντά σε αυτό το επίπεδο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
