Κωστής Χριστοδούλου – CNN Greece
Είναι κοινό μυστικό ότι οι πόλεμοι μπορούν να αλλάξουν άρδην αγορές και να δημιουργήσουν ευκαιρίες για αρκετούς κλάδους της οικονομίας. Ο Νο1 κλάδος που βγαίνει πάντα κερδισμένος από ένα πόλεμο είναι η αμυντική βιομηχανία και ακολουθούν οι κατασκευές οι οποίες μετά το τέλος του έρχονται να αποκαταστήσουν τις υποδομές ή να τις δημιουργήσουν. Σπάνια – έως και καθόλου – δεν έχει καταγραφεί μετά από πολεμικές συρράξεις να ευνοείται η ποτοποιία, και στην περίπτωση μας το ούζο.
Μπορεί να ακούγεται τρελό και όμως για την ποτοποιία του ούζου οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί στο Ιράκ, στην περίφημη επιχείρηση «Αλεπού της Ερήμου» το 1998 σε συνδυασμό με την συμμαχική εισβολή για την πτώση του καθεστώτος Σαντάμ Χουσεΐν το 2003 και η αναρχία που ακολούθησε, δημιούργησαν, ανέλπιστα, την δεύτερη μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά για το εθνικό μας ποτό και μάλιστα σε μία μουσουλμανική χώρα.
Ο λόγος είναι ότι οι βομβαρδισμοί και ο πόλεμος που ακολούθησε έσβησε από τον χάρτη την πλειονότητα των εργοστασίων που παρήγαγαν το δημοφιλές στους Ιρακινούς «αράκ», ένα ποτό που αν και κατώτερης ποιότητας θυμίζει γευστικά το δικό μας ούζο. Το κενό αντιλήφθηκαν έγκαιρα οι ελληνικές επιχειρήσεις, με πρώτη την «Ποτοποιία – Οινοποιία Θράκης» οι οποίες ξεκίνησαν άμεσα εξαγωγές δημιουργώντας από το μηδέν μία αγορά που δεν υπήρχε και κανείς θα πίστευε ότι δύσκολα θα μπορούσε να «ανοίξει» σε μία μουσουλμανική χώρα.
Ιρακινοί και αλκοόλ
Ο λόγος που οι Ιρακινοί απολαμβάνουν το αλκοόλ, σε αντίθεση με άλλα μουσουλμανικά κράτη της περιοχής, οφείλεται στην ιστορική παράδοση του κοσμικού κράτους με διάκριση μεταξύ θρησκευτικών κανόνων και προσωπικών συνηθειών. Εδώ θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι συνήθειες αυτές δεν αφορούν το σύνολο του πληθυσμού αλλά μία μεγάλη του μερίδα και κυρίως το ιρακινό Κουρδιστάν με πρωτεύουσα το Εμπρίλ. Κοινώς το Ιράκ σε ότι αφορά στο αλκοόλ είναι πιο κοντά στις συνήθειες που έχουν οι Λιβανέζοι, οι Άραβες της Βόρειας Αφρικής και οι Τούρκοι και όχι σε αυτές των Ιρανών και των Αράβων του Κόλπου όπου το αλκοόλ είναι σχεδόν απαγορευμένο.
Πάνω από 1 στα 4 ούζα που εξάγεται πηγαίνει στο Ιράκ
Η Ελλάδα εκμεταλλεύτηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το «παράθυρο» εξαγωγών που ανοίχθηκε στο Ιράκ. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat που επεξεργάστηκε ο Σύνδεσμος Ελλήνων Παραγωγών Αποσταγμάτων και Αλκοολούχων Ποτών (Σ.Ε.Α.Ο.Π.) πέρυσι η Ελλάδα εξήγαγε ούζο αξίας 13,8 εκατ. ευρώ στο Ιράκ κατά 8,7% λιγότερο σε σχέση με το 2024 κυρίως λόγω προβλημάτων που προέκυψαν με τους δασμούς τους πρώτους μήνες του 2025.
Το παραπάνω ποσό κατατάσσει το Ιράκ δεύτερο μεγαλύτερο προορισμό για το ελληνικό ποτό στον κόσμο με μερίδιο της τάξης του 22,48% πίσω από την Γερμανία (40,76%) και μπροστά από την Βουλγαρία (18,03%).
Ούζα «μαϊμούδες»
Είναι τόσο καθολική η κυριαρχία του ούζου στην αγορά του Ιράκ όπου τόσο εγχώριοι παίκτες που επιστρέφουν στην αγορά, όσο και ποτοποιοί από γειτονικές χώρες αντιγράφουν τα ελληνικά σήματα. Εδώ θα πρέπει να αναφερθεί ότι πέρα από την επίσημη καταχώρηση το 2008 του «ouzo» ως Γεωγραφικής Ένδειξης της Ελλάδας με αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές, από το 2021 έχει εγγραφεί και στο Διεθνές Μητρώο της WIPO, εξασφαλίζοντας προστασία πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα.
Σύμφωνα με ανάρτηση της κας. Σταυρούλας Τιλκιτζή, Υπεύθυνη Εξαγωγών στην Ποτοποιία Οινοποιία Θράκης, το Ιράκ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συμφωνία της Γενεύης (WIPO) ούτε έχει συνάψει διμερή συμφωνία με την ΕΕ για τις Γεωγραφικές Ενδείξεις. Αυτό δημιουργεί ένα νομικό κενό, επιτρέποντας σε τοπικούς παραγωγούς να κυκλοφορούν αποστάγματα με την παραπλανητική ένδειξη «Ouzo», χωρίς να υπόκεινται σε κυρώσεις.
Τα προϊόντα αυτά, συχνά αμφίβολης ποιότητας και προέλευσης, δεν τηρούν τις απαιτούμενες διαδικασίες απόσταξης ή σύνθεσης. Έτσι, παραπλανούν τους καταναλωτές, πλήττουν τις νόμιμες ελληνικές εξαγωγές και υποβαθμίζουν το κύρος του αυθεντικού ούζου.
Οι Έλληνες πίνουμε λιγότερο ούζο από τους Ιρακινούς;
Στον παραπάνω μεσότιτλο η απάντηση δεν μπορεί να είναι απόλυτη για ένα κυρίως λόγο: από τα 6 εκατ. περίπου λίτρα που διοχετεύονται στην ελληνική αγορά δεν είναι γνωστό πόσα από αυτά καταναλώνονται από ντόπιους και πόσα από ξένους τουρίστες είτε στις ταβέρνες.
Αντίστοιχα δεν είναι ξεκάθαρο από την αγορά των σούπερ μάρκετ και της κάβας πόσα μπουκάλια καταλήγουν στο τραπέζι μίας οικογένειας και πόσα μπαίνουν σε μία βαλίτσα για να ταξιδεύσουν στο εξωτερικό. Άνθρωποι της αγοράς αναφέρουν ότι και την ελληνική αγορά ούζου την συντηρούν κυρίως οι τουρίστες καθώς οι Έλληνες έχουν στραφεί μαζικά τα τελευταία χρόνια στο τσίπουρο.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι Γερμανοί (εξαγωγές 10,9 εκατ. λίτρων ούζου το 2025) πίνουν περισσότερο ούζο από εμάς. Στο Ιράκ πέρυσι οι εξαγωγές μας σε λίτρα διαμορφώθηκαν σε 5,4 εκατ. λίτρα.
