Όλες αυτές τις μέρες ο λόγος στα κεντρικά ΜΜΕ περιστρέφεται αποκλειστικά και μόνο στη καταστροφή που υπέστη το Μάτι. Ίσως λόγω των πολλών θυμάτων της πύρινης λαίλαπας που είχε κι αυτών που εγκλωβίστηκαν σε περιοχές που βρίσκονται στα διοικητικά όρια του δήμου Ραφήνας-Πικερμίου (Κόκκινο λιμανάκι κ.α.), ίσως λόγω της αυθαίρετης δόμησης (ας μη ξεχνάμε ότι το Μάτι είναι εκτός σχεδίου πόλης), ίσως απλά γιατί το θέμα “πουλάει” περισσότερο και λόγω της παντελούς έλλειψης ικανότητας διαχείρισης της δημοτικής αρχής Μαραθώνα τόσο κρίσιμων καταστάσεων.
Ομολογώ ότι επί τόσες ημέρες αρνιόμουν να πραγματοποιήσω ένα οδοιπορικό στις καμένες εκτάσεις (Μάτι, Ν. Βουτζάς, Κόκκινο Λιμανάκι) καθώς η οργή μου ότι η φωτιά έφθασε μέχρι τη καρδιά της Ραφήνας ανενόχλητη λόγω πολλών παραλείψεων κι η λύπη μου για το χαμό τόσων συμπολιτών μου, περιουσιών και περιβάλλοντος, δεν επέτρεπαν να φορτώσω ακόμα περισσότερο τη ψυχή μου που μάτωνε. Την επόμενη της φωτιάς έκανα απλά μια βόλτα στη γειτονιά μου, τη Παλιά Ραφήνα, το Πευκώνα και τα Σκουφέϊκα, όπου αντίκρυσα τη συμφορά που άφησε πίσω της μια φωτιά που κανείς δεν προσπάθησε ν’ αναχαιτίσει.
Πρέπει να επισημάνω ωστόσο ότι διασχίζοντας τις καμένες εκτάσεις σχεδόν ένα μήνα μετά, διαπίστωσα ότι στο Μάτι υπάρχουν εναπομείναντα σημεία που δεν άγγιξε η φωτιά σαν οάσεις πρασίνου σε μια έρημο στάχτης. Στο Νέο Βουτζά όμως… Η πλήρης καταστροφή! Απ’ άκρη σ’ άκρη ένα μαύρο σάβανο στάχτης καλύπτει όλο τον οικισμό, με μόνη εξαίρεση την εκκλησία του Άη Γιάννη που έμεινε απρόσβλητη απ’ τη φωτιά με κάποια δέντρα ολόγυρά της σαν από θαύμα, όπως κι άλλες εκκλησιές, η Κοίμηση της Θεοτόκου στο Μάτι, οι Άγιοι Γεώργιος & Αλέξανδρος στο Κ.Υ. κ.α.
Περιδιαβαίνοντας το τοπίο ένιωσα τις ψυχές των ανθρώπων που κάηκαν να ακολουθούν τα βήματά μου μεσ’ την απέραντη σιωπή που έσπαγαν τα αλυσοπρίονα που έκοβαν τα καμένα δέντρα που σαν σκελετοί ορθώνονται πλέον για λίγο ακόμα προς τον ουρανό, σαν να περίμεναν κάτι από μένα… Θλίψη, απέραντη θλίψη και οργή επειδή τις κρίσιμες ώρες λίγη έως ανύπαρκτη η βοήθεια της πυροσβεστικής, που επιχειρούσε οπουδήποτε αλλού εκτός απ’ το συγκεκριμένο σημείο. Καμένες ζωές, καμένα σπίτια, καμένο περιβάλλον… Ο Νέος Βουτζάς δεν είναι πια ο ίδιος και θα χρειαστεί χρόνια ν’ ανακάμψει και να κλείσει τις πληγές του.
Ας επιχειρήσουμε μια αναδρομή στο παρελθόν, ώστε να θυμηθούν οι παλιότεροι και να μάθουν οι νεότεροι την ιστορία του οικισμού κι ίσως επηρεάσει και τη μελλοντική δεντροφύτευση αποφεύγοντας τα πυρόφιλα πεύκα.
Η περιοχή αποτελούσε μοναστηριακό βακούφι (τούρκικη λέξη που ορίζει την επικαρπία κρατικής γης (ή περιουσίας) της Μονής Πεντέλης. Το 1955 συγκροτείται ο οικοδομικός συνεταιρισμός του Νέου Βουτζά από Βουτζαλίδες Μικρασιάτες πρόσφυγες που αγοράζει τη συγκεκριμένη έκταση, την οποία ονομάζει Νέο Βουτζά εις ανάμνηση της χαμένης πατρίδας. Το 1971 ένας Βουτζαλής εργαζόμενος στο γραφείο του Δοξιάδη συντάσσει το Σχέδιο πόλης του οικισμού. Έτσι αρχίζει η ανοικοδόμησή του.
Σύμφωνα με μαρτυρία του Βαγγέλη Μαυρουδή ιατρού-συγγραφέα, (το σπίτι του υπέστη σοβαρές ζημιές με παράλληλη απώλεια σημαντικών οικογενειακών κειμηλίων που κάηκαν στη πρόσφατη φωτιά), η οικογένεια του οποίου ήταν απ’ τις πρώτες που απέκτησαν οικόπεδο εκεί, ο οικισμός ήταν ένας μεγάλος σιτοβολώνας, όπως θυμάται όταν παιδί επισκέπτονταν την περιοχή, με μεγάλα πεύκα στην κορυφή του βουνού όπου γινόταν η συλλογή ρητίνης, που χρησιμοποιείτο για την παραγωγή της ονομαστής ρετσίνας των Μεσογείων. Έκτοτε ο σιτοβολώνας εγκαταλείφτηκε, λόγω της αγοράς των διαμορφωμένων βάση σχεδίου οικοπέδων κι έτσι άρχισε ο φυσικός πολλαπλασιασμός των πεύκων με αποτέλεσμα τη δασώδη μέχρι χθες φυσιογνωμία του.
Ο επισκέπτης του οικισμού θα παρατηρήσει επίσης ελάχιστα οικήματα κτισμένα μέσα σχεδόν στη κοίτη του Ρέματος Παππά, με εύλογο ερώτημα πως κτίστηκαν εκεί. Τα κτίσματα έχουν πολεοδομική άδεια με τροποποίηση που υπέστη το αρχικό Σχέδιο πόλης, λόγω της αδηφάγου ελληνικής ανθρώπινης δραστηριότητας που είναι γνωστή σε όλους μας, αλλά στις αρχές του 2000 (2002 ή 2004) όταν εταιρεία επρόκειτο να κάνει μεγάλες κτιριακές εγκαταστάσεις στην κοίτη του Ρέματος, ομάδα ευαισθητοποιημένων περιβαλλοντικά κατοίκων του οικισμού με επικεφαλής το Νίκο Γιαννή, απέτρεψαν με έντονες κινητοποιήσεις τους το ενδεχόμενο αυτό, οπότε με νομοθετική ρύθμιση ανεστάλησαν όλες οι άδειες οικοδόμησης εντός ρεμάτων, επί θητείας Λεωνίδα Κουρή ως Νομάρχη αν. Αττικής.
Μετά την καταστροφή
Σήμερα μετά την ολική καταστροφή που υπέστη το οικοσύστημα του Νέου Βουτζά, ορατός πλέον είναι ο κίνδυνος πλημμυρών στα κατάντη κι είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι τουλάχιστον το Ρέμα Παππά παραμένει ανοικτό μέχρι την εκβολή του στη Γαλάζια Ακτή, όπου τα σύνορα μεταξύ των δήμων Μαραθώνα και Ραφήνας-Πικερμίου, διασχίζοντας τη Λεωφόρο Μαραθώνος όπου υπάρχει μέριμνα για την ασφαλή διέλευση του Ρέματος κάτω απ’ το υπόστρωμα του δρόμου και τη περιοχή Ζούγκλα.
Ωστόσο σοβαρή απειλή προέρχεται απ’ τη διάβρωση που θα υποστεί το έδαφος αν δεν υπάρξουν σύντομα κορμοδέματα και λοιπές αναχαιτήσεις των υδάτων της βροχής για να μη παρασυρθούν μεγάλες ποσότητες χώματος λόγω της αποψίλωσης που υπέστη η περιοχή.
ΥΓ. Το άρθρο αφιερώνεται ως μνημόσυνο στις ψυχές τόσων συνανθρώπων μας που πέθαναν με μαρτυρικό τρόπο, αλλά και στους πολλούς φίλους και γνωστούς κατοίκους του Νέου Βουτζά που έχασαν τις περιουσίες τους με την ευχή να έχουν κουράγιο και υπομονή να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους απ’ την αρχή.
