Πέθανε σε ηλικία 87 ετών η Μαρίκαρμεν Αμπασκάλ, η ηλικιωμένη γυναίκα από την Ισπανία που μετατράπηκε σε σύμβολο του αγώνα κατά των εξώσεων και για το δικαίωμα στη στέγη. Η ιστορία της προκάλεσε κύμα αντιδράσεων και μαζικές διαδηλώσεις στη Μαδρίτη και σε άλλες ισπανικές πόλεις.
Η Μαρίκαρμεν, το πλήρες όνομα της οποίας ήταν Μαρία δελ Κάρμεν Αμπασκάλ, άφησε την τελευταία της πνοή την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026 στο νοσοκομείο Gregorio Marañón, όπου νοσηλευόταν από την ημέρα που εκδιώχθηκε από το σπίτι στο οποίο είχε ζήσει για περισσότερες από επτά δεκαετίες.
Η έξωσή της στις 23 Σεπτεμβρίου προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ισπανία. Χιλιάδες πολίτες συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις, ενώ η 87χρονη, ακόμη και μέσα από το νοσοκομείο, καλούσε όσους είχαν σταθεί στο πλευρό της να συνεχίσουν τον αγώνα για το δικαίωμα στη στέγη.
Έζησε στο ίδιο σπίτι από το 1956
Η Μαρίκαρμεν ζούσε στο ίδιο διαμέρισμα στη συνοικία Ίμπιθα της Μαδρίτης από το 1956. Το σπίτι είχε νοικιάσει αρχικά ο πατέρας της και εκεί έζησε μαζί με τους γονείς και τον αδελφό της. Έξι χρόνια πριν από την έξωσή της, το διαμέρισμα πέρασε στην ιδιοκτησία εταιρείας, η οποία το είχε αγοράσει σε χαμηλή τιμή για τα δεδομένα της περιοχής, καθώς η 87χρονη εξακολουθούσε να κατοικεί σε αυτό με παλιό μισθωτήριο. Η ίδια λάμβανε σύνταξη περίπου 1.400 ευρώ, ενώ, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, συνέχιζε να καταβάλλει κανονικά το ενοίκιο και τους λογαριασμούς της, συνολικού ύψους περίπου 500 ευρώ τον μήνα.
Η πολυετής δικαστική μάχη για το σπίτι
Η διαμάχη για την κατοικία της ξεκίνησε το 2020, όταν ενημερώθηκε ότι έπρεπε να εγκαταλείψει το διαμέρισμα, καθώς το συμβόλαιο είχε μεταβιβαστεί δύο φορές, αρχικά στη μητέρα της και στη συνέχεια στην ίδια. Ακολούθησε μια πολυετής δικαστική μάχη και έγιναν τέσσερις προσπάθειες έξωσης. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, δεν έγιναν δεκτές προτάσεις για την κάλυψη της διαφοράς του ενοικίου ή ακόμη και για την αγορά του διαμερίσματος. Το νέο μίσθωμα που ζητούνταν έφτανε τα 1.600 ευρώ, ποσό που η Μαρίκαρμεν δεν μπορούσε να καλύψει με τη σύνταξή της.
Τελικά, στις 23 Σεπτεμβρίου, η 87χρονη υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το σπίτι της. Η έξωση επιβάρυνε σημαντικά και την ήδη εύθραυστη κατάσταση της υγείας της. Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούσε αναπηρικό αμαξίδιο και χρειαζόταν βοήθεια στην καθημερινότητά της, ενώ τους τελευταίους μήνες είχε χάσει μυϊκή μάζα και αντιμετώπιζε δυσκολίες ακόμη και στη σίτιση. «Με έχει επηρεάσει σε όλα. Εγώ τώρα δεν είμαι εγώ», είχε δηλώσει μόλις δύο ημέρες πριν από την έξωσή της.
«Όλοι είμαστε Μαρίκαρμεν»
Η υπόθεση της 87χρονης προκάλεσε ένα πρωτοφανές κύμα συμπαράστασης. Χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν σε διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις στη Μαδρίτη, ενώ κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν στη συνέχεια και σε άλλες πόλεις της Ισπανίας. Σε πλατείες δημιουργήθηκαν ακόμη και κατασκηνώσεις διαμαρτυρίας, με κεντρικό αίτημα την προστασία των ενοικιαστών και το δικαίωμα σε αξιοπρεπή κατοικία. Από το νοσοκομείο, η Μαρίκαρμεν έστελνε συνεχώς μηνύματα στους ανθρώπους που διαδήλωναν για εκείνη.
«Θα ήθελα να είμαι εκεί μαζί σας, να σας συνοδεύω στην κατασκήνωσή σας, στον αγώνα σας, αλλά δεν έχω αυτή την τύχη. Γι’ αυτό, από εδώ σας ζητώ να έχετε όλοι κουράγιο. Παλέψτε, υπερασπιστείτε αυτό που σας ανήκει και, σας παρακαλώ, να προσέχετε. Συνεχίστε να μένετε στις πλατείες όσο αντέχει το σώμα σας», είχε πει. Τα λόγια της έγιναν viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το σύνθημα «Όλοι είμαστε Μαρίκαρμεν» εμφανίστηκε σε πανό και μπλουζάκια των διαδηλωτών.
Η συμφωνία για την επιστροφή της ήρθε πολύ αργά
Υπό την πίεση που δημιουργήθηκε από τις κινητοποιήσεις, η εταιρεία που είχε στην ιδιοκτησία της το διαμέρισμα συμφώνησε τελικά να υπογράψει νέο συμβόλαιο ενοικίασης, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή της 87χρονης στο σπίτι της. Η Μαρίκαρμεν, όμως, δεν πρόλαβε να επιστρέψει.
Η οικογένειά της, η δικηγόρος της και το Συνδικάτο Ενοικιαστών ανέφεραν σε κοινή ανακοίνωσή τους ότι η 87χρονη παρέμενε στο νοσοκομείο από την ημέρα της έξωσης. «Παρότι επιτεύχθηκε μια ιστορική συμφωνία που θα της επέτρεπε να επιστρέψει στο σπίτι της, αυτή η λύση ήρθε πολύ αργά», ανέφεραν.
Στην ίδια ανακοίνωση υπογράμμισαν ότι όσα συνέβησαν μετά την έξωσή της αποτέλεσαν «ένα πριν και ένα μετά στην ιστορία αυτής της χώρας», σημειώνοντας παράλληλα πως «το κόστος για να φτάσουμε μέχρι εδώ ήταν πολύ υψηλό».
«Θα παλέψω μέχρι το τέλος»
Η Μαρίκαρμεν είχε εργαστεί για 34 χρόνια ως γραμματέας του διοικητικού συμβουλίου φαρμακευτικής εταιρείας και είχε συνταξιοδοτηθεί το 1998.
Το σπίτι της ήταν γεμάτο προσωπικά αντικείμενα, πίνακες, πορσελάνες, συλλεκτικά αντικείμενα και οικογενειακές φωτογραφίες. Για εκείνη δεν ήταν απλώς μια κατοικία, αλλά το μέρος όπου είχε περάσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή της. «Έχω δουλέψει όλη μου τη ζωή», έλεγε χαρακτηριστικά. Μέχρι το τέλος επέμενε ότι δεν θα εγκατέλειπε τη μάχη. «Θα παλέψω μέχρι το τέλος», επαναλάμβανε.
Το μεγαλύτερο όνειρό της ήταν να επιστρέψει στο δωμάτιο όπου είχαν φύγει από τη ζωή οι γονείς της και να παραμείνει στο σπίτι όπου είχε ζήσει για περισσότερα από 70 χρόνια. Λίγο πριν από την έξωση είχε εκφράσει την ελπίδα η ιστορία της να αποτελέσει ένα «φως» στον αγώνα για να μπορούν όλοι οι άνθρωποι να έχουν ένα αξιοπρεπές σπίτι.
Το τελευταίο μήνυμα που έστειλε σε όσους στάθηκαν στο πλευρό της ήταν και αυτό που συνοψίζει τον αγώνα της: «Παλέψτε, συνεχίστε να παλεύετε για ό,τι σας ανήκει».
