Με μεγάλη επιτυχία, μεγάλη συμμετοχή και ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση από εκπροσώπους της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, των φορέων πολιτικής προστασίας, των Σωμάτων Ασφαλείας, των εθελοντικών οργανώσεων και της κοινωνίας των πολιτών, ολοκληρώθηκε το 5ο Forum του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού, με τίτλο «Υμηττός 2030: Πρόληψη, Ανθεκτικότητα & Διακυβέρνηση».
Το διήμερο Forum, που πραγματοποιήθηκε στις 12 και 13 Μαΐου στο Divani Caravel, αποτέλεσε για ακόμη μία χρονιά σημείο αναφοράς για τον δημόσιο διάλογο γύρω από την προστασία του Υμηττού, την πρόληψη, την πολιτική προστασία, την κλιματική ανθεκτικότητα, τη βιώσιμη διαχείριση, την επιχειρησιακή ετοιμότητα, την τεχνητή νοημοσύνη και τον εθελοντισμό.
Με γεμάτες αίθουσες, υψηλό επίπεδο παρεμβάσεων και ουσιαστική συμμετοχή από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, το 5ο Forum του ΣΠΑΥ επιβεβαίωσε τον θεσμικό του ρόλο ως μια από τις σημαντικότερες διοργανώσεις για την προστασία των ορεινών όγκων, τη θωράκιση των πόλεων και τη συνεργασία κράτους, Αυτοδιοίκησης, επιστήμης, τεχνολογίας και κοινωνίας των πολιτών.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών του Forum αναπτύχθηκαν κρίσιμες θεματικές ενότητες για το μέλλον του Υμηττού και των πόλεων που τον περιβάλλουν.
Η πρώτη ημέρα ξεκίνησε με την επίσημη τελετή έναρξης, τους θεσμικούς χαιρετισμούς και την κεντρική ομιλία του Διευθυντή και Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Σπύρου Βασιλάκου, με θέμα «Η συνεισφορά του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για την προστασία από φυσικές καταστροφές: Η περίπτωση του Υμηττού». Ο κ. Βασιλάκος παρουσίασε τη συμβολή του Εθνικού Αστεροσκοπείου στην πρόγνωση, την παρακολούθηση και την επιστημονική υποστήριξη της Πολιτικής Προστασίας, με ιδιαίτερη αναφορά στη συνεργασία με τον ΣΠΑΥ και στον πρώτο πυρομετεωρολογικό σταθμό στον Υμηττό.
Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η θεσμική παρουσία στο διήμερο Forum, με τη συμμετοχή μελών της κυβέρνησης, εκπροσώπων της Βουλής και της Αυτοδιοίκησης. Στις εργασίες συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς, ο Αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος, αναδεικνύοντας τη σημασία που αποδίδεται στην πρόληψη, την επιχειρησιακή ετοιμότητα, την ανθεκτικότητα των υποδομών και την αξιοποίηση της τεχνολογίας στην πολιτική προστασία. Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι του Κοινοβουλίου, της ΚΕΔΕ, της ΠΕΔΑ, δήμαρχοι, θεσμικοί φορείς, επιστήμονες, στελέχη των σωμάτων ασφαλείας και εθελοντικές οργανώσεις, επιβεβαιώνοντας τον διατομεακό χαρακτήρα του Forum και τη δυνατότητα του ΣΠΑΥ να λειτουργεί ως σημείο συνάντησης, συντονισμού και σύνθεσης για την προστασία του Υμηττού.
Ακολούθησε το αυτοδιοικητικό πάνελ «Οι Σύνδεσμοι στην Πρώτη Γραμμή: Προκλήσεις, Πόροι και Επιχειρησιακή Ετοιμότητα», με τη συμμετοχή προέδρων μεγάλων αυτοδιοικητικών και περιβαλλοντικών συνδέσμων της Αττικής. Στο επίκεντρο βρέθηκαν ο κρίσιμος ρόλος των συνδέσμων στην πρόληψη, η ανάγκη σταθερής χρηματοδότησης, η έλλειψη προσωπικού, η επιχειρησιακή ετοιμότητα και η προστασία των ορεινών όγκων.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν για την περιβαλλοντική υποβάθμιση, τις παράνομες αποθέσεις μπαζών και αποβλήτων, την ύπαρξη εύφλεκτων και επικίνδυνων υλικών σε δασικές περιοχές, καθώς και για δασικούς δρόμους που αποκλείονται από σκουπίδια και μπάζα, δυσχεραίνοντας ακόμη και την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων.
Η δεύτερη ημέρα περιλάμβανε ένα πυκνό πρόγραμμα θεματικών συζητήσεων, ειδικών ομιλιών, παρουσίασης έρευνας, εθελοντικών παρεμβάσεων και βραβεύσεων.
Στο πάνελ «Ανθεκτικές Υποδομές και Ασφαλείς Πόλεις» συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ Ευθύμιος Μπακογιάννης, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, ο Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων Κύπρου και Δήμαρχος Λάρνακας Ανδρέας Βύρας και η Επικεφαλής του Γραφείου Αθηνών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Μαριάννα Ναθαναήλ, με συντονιστή τον Δήμαρχο Κρωπίας Δημήτριο Κιούση. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι ανθεκτικές πόλεις, τα αντιπλημμυρικά έργα, τα ψηφιακά δίδυμα, οι χρηματοδοτήσεις και η ανάγκη σύνδεσης της προστασίας του Υμηττού με την ασφάλεια του αστικού ιστού.
Μετά την ολοκλήρωση του πρώτου πάνελ, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου πραγματοποίησε ομιλία για τον ρόλο των μικροδορυφόρων, των ανοιχτών δεδομένων, του υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» και των μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης στην Αυτοδιοίκηση και την Πολιτική Προστασία. Όπως αναδείχθηκε, τα νέα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να προσφέρουν στους δήμους και στους συνδέσμους κρίσιμη πληροφορία για την πρόληψη, την επιτήρηση και την άμεση λήψη αποφάσεων.
Στο πάνελ «Περιβάλλον, Βιώσιμη Διαχείριση και Πρόληψη», με συντονιστή τον Αναπληρωτή Δημάρχου και Αντιδήμαρχο Καθαριότητας και Ανακύκλωσης του Δήμου Παπάγου – Χολαργού Μιχάλη Υφαντή, συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ Μανώλης Γραφάκος, ο Πρόεδρος της ΤΕΧΑΝ Α.Β.Ε.Ε. Απόστολος Μούργος, ο Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ο Σύμβουλος Δικτύων Μονοπατιών Μάνος Κιτσέλλης και ο Environmental Services and Public Solutions Director του Ομίλου Επιχειρήσεων Σαρακάκη Φίλιππος Μενάγιας. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην κυκλική οικονομία, την ανακύκλωση, την περιβαλλοντική εκπαίδευση, τον εξοπλισμό των δήμων και την ανάγκη η πρόληψη να γίνει καθημερινή πρακτική.
Στη συνέχεια παρουσιάστηκε η έρευνα «Φωνή της Πόλης για τον Υμηττό 2026», με τη συμμετοχή του Δημάρχου Ηλιούπολης Στάθη Ψυρρόπουλου και του Δημάρχου Δάφνης – Υμηττού Νικόλαου Τσιλίφη, αναδεικνύοντας τη σχέση των πολιτών με τον Υμηττό, τις προσδοκίες τους για την προστασία του βουνού και την ανάγκη ενεργότερης συμμετοχής της κοινωνίας.
Στο πάνελ «Πολιτική Προστασία & Κλιματική Προσαρμογή: Σύγχρονες Στρατηγικές Πρόληψης», με συντονιστή τον Αντιπρόεδρο του ΣΠΑΥ και Δήμαρχο Αγίας Παρασκευής Γιάννη Μυλωνάκη, συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Δασών του ΥΠΕΝ Ευστάθιος Σταθόπουλος, ο Ομότιμος Καθηγητής του ΕΚΠΑ και Πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμιος Λέκκας, ο Υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγος Αναστάσιος Παππάς και ο Καθηγητής του ΑΠΘ Γεώργιος Μαλλίνης. Αναδείχθηκαν οι νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση, η ανάγκη ειδικών σχεδίων ανά περιοχή, η σημασία της πρώτης απόκρισης και οι ιδιαιτερότητες των ζωνών μίξης δάσους και κατοικίας.
Στο πάνελ «Αντιπυρική Περίοδος 2026: Πρόληψη, αποκατάσταση και φυσική αναγέννηση», με συντονιστή τον Α’ Αντιπρόεδρο της ΚΕΔΕ Γρηγόρη Κωνσταντέλλο, συμμετείχαν ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος, ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του ΥΠΕΝ Πέτρος Βαρελίδης, ο Γενικός Γραμματέας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής Πέτρος Καμπούρης, ο Γενικός Διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ Βαγγέλης Γκουντούφας, η Προϊσταμένη Μονάδας Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Πάρνηθας, Σχινιά και Προστατευόμενων Περιοχών Σαρωνικού Κόλπου του ΟΦΥΠΕΚΑ Ελένη Κατσιρώδη, η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Τεχνικής Υπηρεσίας του ΣΠΑΥ Βίκυ Δημητρίου και ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εθελοντικών Οργανώσεων Δασοπροστασίας Πυρόσβεσης Σταύρος Σαλαγιάννης. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η προετοιμασία της αντιπυρικής περιόδου, η αποκατάσταση μετά από φυσικές καταστροφές, η φυσική αναγέννηση, το πρόγραμμα Anti Nero, οι υποδομές του Υμηττού και ο ρόλος των εθελοντών.
Στο πάνελ «Πλαίσιο Πολιτικής Προστασίας: Εργαλεία Διακυβέρνησης και Αποτελεσματική Εφαρμογή», με συντονιστή τον Γενικό Γραμματέα του ΣΠΑΥ και Αντιδήμαρχο Παπάγου – Χολαργού Βασίλη Σιαμάνη, συμμετείχαν η Καθηγήτρια του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου Cambridge Δρ. Φοίβη Κουντούρη, ο Κύριος Ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Θοδωρής Γιάνναρος, η Χημικός Μηχανικός PhD Σπυριδούλα Ντεμίρη και η Νομική Σύμβουλος του Υπερταμείου Δρ. Έλλη Αναστοπούλου. Η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη η Πολιτική Προστασία να στηρίζεται σε επιστημονική τεκμηρίωση, αξιόπιστα δεδομένα, οικονομική αποτίμηση του κινδύνου, θεσμικά εργαλεία και αποτελεσματική εφαρμογή.
Στο πάνελ «Συντονισμός Υπηρεσιών & Πόρων: Συνεργασία, Ετοιμότητα και Επιχειρησιακή Αποτελεσματικότητα», με συντονιστή τον Δήμαρχο Βύρωνα Αλέξιο Σωτηρόπουλο, συμμετείχαν ο Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής Γρηγόριος Ζαφειρόπουλος, ο Διοικητής του ΕΣΚΕΔΙΚ Υποστράτηγος Αναστάσιος Μιχαλόπουλος και ο Επικεφαλής της Εθελοντικής Δασοπροστασίας Παπάγου – Χολαργού Στέλιος Φούρναρης. Κεντρικά θέματα ήταν ο χρόνος πρώτης απόκρισης, η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων, η κοινή επιχειρησιακή γλώσσα, οι επικοινωνίες, η αξιοποίηση της τεχνολογίας και η κουλτούρα συνεργασίας.
Στο τελευταίο πάνελ, «Τεχνητή Νοημοσύνη & Περιβαλλοντική Προστασία: Ο Ψηφιακός Σύμμαχος του Υμηττού», με συντονιστή τον Αντιδήμαρχο Ζωγράφου Γιώργο Γρίβα, συμμετείχαν ο Καθηγητής και Αντιπρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Θωμάς Μπαρτζάνας, ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΔΥΤΕ Στέφανος Κόλλιας και ο Project Manager της Nova ICT Άγγελος Κορωνιάς. Η συζήτηση ανέδειξε τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης, των ψηφιακών διδύμων, των αισθητήρων, των καμερών, των drones, των μικροδορυφόρων και των ψηφιακών πλατφορμών ως πολύτιμων εργαλείων πρόληψης, επιτήρησης και λήψης αποφάσεων.
Ιδιαίτερη θέση στο Forum είχε η τελευταία ενότητα, αφιερωμένη στον εθελοντισμό, με τη συμμετοχή της ιδρύτριας και Προέδρου του Humanity Greece Γεωργίας Παράσχου και του Γενικού Διευθυντή και συνιδρυτή του περιβαλλοντικού οργανισμού We4all Γιάννη Ηλιόπουλου. Στην ενότητα αναδείχθηκε η σταθερή επένδυση του ΣΠΑΥ σε συνεργασίες με φορείς της κοινωνίας των πολιτών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της περιβαλλοντικής προστασίας, του εθελοντισμού και της κοινωνικής αλληλεγγύης.
Η Γεωργία Παράσχου στάθηκε στον πολυδιάστατο ρόλο των εθελοντικών οργανώσεων, επισημαίνοντας ότι η πρόληψη ξεκινά πολύ πριν από την αντιπυρική περίοδο, με την υποστήριξη των εθελοντικών ομάδων σε εφόδια, εξοπλισμό και οργάνωση. Υπογράμμισε ότι οι εθελοντικές οργανώσεις δεν παρεμβαίνουν μόνο επιχειρησιακά, αλλά και σε επίπεδο ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, ανακούφισης πληγέντων και αποκατάστασης περιοχών μετά από κρίσεις και φυσικές καταστροφές.
Ο Γιάννης Ηλιόπουλος αναφέρθηκε στη μακρόχρονη συνεργασία της We4all με τον ΣΠΑΥ, τονίζοντας ότι μέσα από τη συνεργασία αυτή έχουν φυτευτεί στον Υμηττό και στους 12 δήμους-μέλη πάνω από 40.000 δέντρα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη φροντίδα των φυτεύσεων, στα ποτίσματα, στις χορτοκοπές, στην τοποθέτηση δεξαμενών και στη διαρκή συντήρηση, σημειώνοντας ότι το ποσοστό επιβίωσης των δέντρων ξεπερνά το 90%.
Στη συζήτηση αναδείχθηκε επίσης ότι ο εθελοντισμός δεν είναι ενιαίος ούτε περιορίζεται σε μία μορφή δράσης. Κάθε πολίτης μπορεί να προσφέρει ανάλογα με τον χρόνο, τις δυνατότητες, τις δεξιότητες και τη διαθεσιμότητά του. Όπως επισημάνθηκε, οι πολίτες ζητούν ρόλο, καθοδήγηση και ουσιαστική δυνατότητα συμμετοχής, ενώ ο εθελοντισμός προσφέρει και στον ίδιο τον εθελοντή αίσθηση κοινότητας, ψυχική ανάταση και συμμετοχή σε έναν μεγαλύτερο σκοπό.
Κλείνοντας την ενότητα, ο Πρόεδρος του ΣΠΑΥ και Δήμαρχος Παιανίας Ισίδωρος Μάδης αναφέρθηκε στην υποδειγματική συνεργασία του Συνδέσμου με τη We4all και το Humanity Greece, τονίζοντας ότι πρόκειται για συνεργασίες που έχουν αφήσει ισχυρό αποτύπωμα. Όπως σημείωσε, δεν αρκεί μια φύτευση, καθώς απαιτείται συντήρηση, πότισμα και φροντίδα, ώστε ο κόπος να πιάνει τόπο. «Με ιδιαίτερη συγκίνηση και βαθιά εκτίμηση τιμήσαμε σήμερα τους εθελοντές που βρίσκονται διαρκώς στην πρώτη γραμμή της προσφοράς και της προστασίας του Υμηττού. Η συνεργασία μας με οργανώσεις όπως η We4all και η Humanity Greece αποδεικνύει καθημερινά πως ο εθελοντισμός δεν είναι μόνο δράση, αλλά συνέχεια, φροντίδα, συνέπεια και ουσιαστικό αποτύπωμα στο περιβάλλον και την κοινωνία. Από τις φυτεύσεις και τη συντήρηση των δέντρων μέχρι τη στήριξη ευάλωτων οικογενειών και την παρουσία σε κάθε δύσκολη στιγμή, οι εθελοντικές ομάδες αποτελούν το άλφα και το ωμέγα του ΣΠΑΥ. Ως Πρόεδρος του ΣΠΑΥ αισθάνομαι πραγματικά υπερήφανος γιατί μαζί με όλους εσάς χτίζουμε ένα ισχυρό δίκτυο προσφοράς, συνεργασίας και ευθύνης για έναν πιο πράσινο και προστατευμένο Υμηττό. Σας ευχαριστούμε θερμά για όλα όσα προσφέρετε.» τόνισε.
Η αυλαία του 5ου Forum έπεσε με έναν ιδιαίτερα συμβολικό και συγκινητικό τρόπο: την τελετή βραβεύσεων «Οι Φύλακες του Υμηττού», κατά την οποία τιμήθηκαν εθελοντικές ομάδες και οργανώσεις που στηρίζουν διαχρονικά την προστασία του Υμηττού, τη δασοπροστασία, την πυροπροστασία, την πολιτική προστασία, την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και την κοινωνική προσφορά.
Στο πλαίσιο της τελετής τιμήθηκαν:
- Σωματείο Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Βορειοανατολικού Τομέα Υμηττού (ΣΕΠΠΒ/ΑΤΥ)
- Εθελοντική Ομάδα Πυρόσβεσης Βούλας
- Κέντρο Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος Βύρωνα – Ομάδα Άμεσης Επέμβασης
- Εθελοντική Δασοπροστασία – Πυρόσβεση Γλυφάδας (ΕΔΑΠΥΓ)
- Εθελοντική Ομάδα Δασοπροστασίας Πυρόσβεσης Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης (ΕΟΔΠΕΑ)
- Εθελοντική Ομάδα Δασοπροστασίας και Πυρόσβεσης Ηλιούπολης (ΕΟΔΠΗ)
- Εθελοντική Δασοπροστασία Δήμου Καισαριανής (ΕΔΔΚ)
- Εθελοντική Ομάδα Δήμου Κρωπίας (ΕΟΔΚ)
- Πολιτική Προστασία, Δασοπροστασία – Δασοπυρόσβεση Δήμου Παιανίας
- Εθελοντική Δασοπροστασία Δήμου Παπάγου – Χολαργού (ΔΑΠΑΧΟ)
- Εθελοντική Ομάδα Πυροπροστασίας Δασοπυρόσβεσης Βουλιαγμένης
- Why-Not
- We4all
- Humanity Greece
- Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Αττικής
Οι βραβεύσεις αποτέλεσαν έναν ουσιαστικό φόρο τιμής στους ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά δίπλα στον Υμηττό και την κοινωνία: στις περιπολίες, στους καθαρισμούς, στις δράσεις ενημέρωσης, στις εκπαιδεύσεις, στις ασκήσεις ετοιμότητας, στην πρώτη απόκριση και στη διαρκή προσπάθεια για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος.
Με την ολοκλήρωση του 5ου Forum, ο ΣΠΑΥ ανέδειξε για ακόμη μία φορά ότι η πρόληψη, η ανθεκτικότητα και η διακυβέρνηση δεν είναι αφηρημένες έννοιες. Είναι καθημερινή πράξη, σχέδιο, συνεργασία, τεχνογνωσία, επιστημονική γνώση, αξιοποίηση της τεχνολογίας, ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας και εθελοντική προσφορά.
Το συντονισμό του Forum είχε η δημοσιογράφος και σύμβουλος επικοινωνίας Μάρθα Λεκκάκου.
Το 5ο Forum ΣΠΑΥ συνδιοργανώθηκε με την υποστήριξη της Περιφέρειας Αττικής, της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ), της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). Υποστηρικτές του Forum ήταν η NOVA ICT, το ΑΙΓΕΑΣ ΑΜΚΕ του Ιδρύματος Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου, η CASTA ADVISORS, ο Όμιλος Επιχειρήσεων Σαρακάκης, η Enser Environmental Services και το Μεσογειακό Κέντρο Καινοτομίας MECI. Χορηγός επικοινωνίας ήταν το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
