Χαμηλότερες από την ονομαστική αύξηση του 2,8% που προβλέπει το προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2027 θα είναι οι αυξήσεις στις συντάξεις που θα δουν τελικά «στην τσέπη» χιλιάδες συνταξιούχοι από την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς ένα μέρος τους «ψαλιδίζεται» από την Εφορία. Αιτία είναι η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας με την οποία υπολογίζεται η μηνιαία παρακράτηση φόρου εισοδήματος από την Εφορία, η οποία οδηγεί σε περιορισμό της αύξησης στις συντάξεις.
Έτσι, ενώ τα μικτά ποσά των συντάξεων θα αυξηθούν οριζόντια κατά 2,8%, ένα μέρος της αύξησης για όσους καταβάλλουν φόρο εισοδήματος θα επιστρέψει ουσιαστικά στο Δημόσιο μέσω της αυξημένης παρακράτησης φόρου. Το αφορολόγητο όριο και τα φορολογικά κλιμάκια παραμένουν αμετάβλητα. Συνεπώς, η αύξηση της ονομαστικής σύνταξης αυξάνει ταυτόχρονα το φορολογητέο εισόδημα του συνταξιούχου, χωρίς αντίστοιχη αναπροσαρμογή των ορίων της φορολογικής κλίμακας.
Πώς υπολογίζονται τα καθαρά ποσά των συντάξεων
Από τη μικτή μηνιαία σύνταξη αφαιρείται αρχικά η εισφορά υγειονομικής περίθαλψης 6%. Το ποσό που απομένει αποτελεί το φορολογητέο εισόδημα.
Από τον φόρο που προκύπτει αφαιρείται η έκπτωση φόρου των 777 ευρώ, η οποία αντιστοιχεί σε έμμεσο αφορολόγητο περίπου 8.633 ευρώ για συνταξιούχο χωρίς εξαρτώμενα τέκνα. Για ετήσιο φορολογητέο εισόδημα άνω των 12.000 ευρώ, η έκπτωση των 777 ευρώ μειώνεται κατά ποσό ίσο με το 2% του τμήματος του εισοδήματος που υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, καθώς αυξάνεται η μικτή σύνταξη, να αυξάνονται τόσο η κράτηση υγείας όσο και, από ένα επίπεδο εισοδήματος και πάνω, η μηνιαία παρακράτηση φόρου. Το τελικό ετήσιο ποσό φόρου που προκύπτει με βάση τις παραπάνω μαθηματικές πράξεις διαιρείται στην συνέχεια με το 12 και έτσι προκύπτει το μηνιαίο ποσό φόρου εισοδήματος που πρέπει να παρακρατηθεί από την φορολογητέα μηνιαία σύνταξη.
Πού αρχίζει το «ψαλίδισμα»
Στις πολύ χαμηλές συντάξεις, όπου ακόμη και μετά την αύξηση το αντίστοιχο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα παραμένει κάτω από το αφορολόγητο όριο των 8.633 ευρώ, η αύξηση 2,8% περνά ουσιαστικά αυτούσια στο καθαρό ποσό της σύνταξης.
Για παράδειγμα, μικτή σύνταξη 600 ευρώ αυξάνεται στα 616,80 ευρώ. Η καθαρή σύνταξη, μετά την κράτηση 6% για υγειονομική περίθαλψη, αυξάνεται από 564 ευρώ σε 579,79 ευρώ. Η καθαρή αύξηση είναι 15,79 ευρώ ή ακριβώς 2,8%. Το ίδιο συμβαίνει στα 645 και στα 735 ευρώ μικτής σύνταξης. Η εικόνα αλλάζει από τη στιγμή που ενεργοποιείται η παρακράτηση φόρου.
Στα 780 ευρώ μικτής σύνταξης, για παράδειγμα, η ονομαστική αύξηση 2,8% αντιστοιχεί σε 21,84 ευρώ και ανεβάζει τη μικτή σύνταξη στα 801,84 ευρώ. Η καθαρή σύνταξη, όμως, αυξάνεται από 731,96 ευρώ σε 750,64 ευρώ, δηλαδή κατά 18,68 ευρώ. Η πραγματική αύξηση περιορίζεται έτσι στο 2,55%.
Ακόμη μεγαλύτερο είναι το «ψαλίδισμα» στις υψηλότερες συντάξεις.
Στα 915 ευρώ μικτής σύνταξης, η αύξηση των 25,62 ευρώ ανεβάζει το μικτό ποσό στα 940,62 ευρώ. Ωστόσο, η καθαρή σύνταξη αυξάνεται από 844,50 ευρώ σε 863,76 ευρώ, δηλαδή μόλις κατά 19,27 ευρώ ή 2,28%. Στα 1.050 ευρώ, η μικτή αύξηση είναι 29,40 ευρώ, αλλά από αυτά στην τσέπη μένουν 21,82 ευρώ. Η καθαρή σύνταξη αυξάνεται από 946,02 ευρώ σε 967,83 ευρώ και η πραγματική ποσοστιαία αύξηση περιορίζεται στο 2,31%. Αντίστοιχα, στα 1.275 ευρώ μικτής σύνταξης, η ονομαστική αύξηση είναι 35,70 ευρώ, αλλά η καθαρή αύξηση περιορίζεται στα 26,18 ευρώ.
Ο πίνακας των νέων συντάξεων με αύξηση 2,8% (τα ποσά σε ευρώ)
| Μικτή σύνταξη έως 31/12/2026 | Καθαρή σύνταξη έως 31/12/2026 | Νέα μικτή σύνταξη με +2,8% | Μικτή αύξηση | Νέα καθαρή σύνταξη | Καθαρή αύξηση | Πραγματική αύξηση |
| 600,00 | 564,00 | 616,80 | 16,80 | 579,79 | 15,79 | 2,80% |
| 645,00 | 606,30 | 663,06 | 18,06 | 623,28 | 16,98 | 2,80% |
| 735,00 | 690,90 | 755,58 | 20,58 | 710,25 | 19,35 | 2,80% |
| 780,00 | 731,96 | 801,84 | 21,84 | 750,64 | 18,68 | 2,55% |
| 870,00 | 808,95 | 894,36 | 24,36 | 828,98 | 20,03 | 2,48% |
| 915,00 | 844,50 | 940,62 | 25,62 | 863,76 | 19,27 | 2,28% |
| 960,00 | 878,34 | 986,88 | 26,88 | 898,55 | 20,21 | 2,30% |
| 1.050,00 | 946,02 | 1.079,40 | 29,40 | 967,83 | 21,82 | 2,31% |
| 1.140,00 | 1.012,26 | 1.171,92 | 31,92 | 1.035,67 | 23,40 | 2,31% |
| 1.185,00 | 1.045,26 | 1.218,18 | 33,18 | 1.069,59 | 24,33 | 2,33% |
| 1.230,00 | 1.078,25 | 1.264,44 | 34,44 | 1.103,50 | 25,25 | 2,34% |
| 1.275,00 | 1.111,25 | 1.310,70 | 35,70 | 1.137,42 | 26,18 | 2,36% |
Οι υπολογισμοί αφορούν συνταξιούχο χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, με εισφορά υγειονομικής περίθαλψης 6%, χωρίς άλλες κρατήσεις ή εισοδήματα.
Μέρος της αύξησης επιστρέφει στην Εφορία
Τα παραδείγματα αποτυπώνουν καθαρά την επίπτωση της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας.
Για έναν συνταξιούχο με μικτή σύνταξη 915 ευρώ, από τα 25,62 ευρώ της ονομαστικής μηνιαίας αύξησης καταλήγουν τελικά στην τσέπη του περίπου 19,27 ευρώ. Περίπου 6,35 ευρώ από την ονομαστική αύξηση δεν μεταφράζονται σε καθαρό εισόδημα, λόγω της αυξημένης εισφοράς υγείας και της πρόσθετης φορολογικής παρακράτησης.
Στα 1.050 ευρώ μικτής σύνταξης, από τα 29,40 ευρώ της ονομαστικής αύξησης μένουν καθαρά περίπου 21,82 ευρώ, ενώ στα 1.275 ευρώ από την αύξηση των 35,70 ευρώ καταλήγουν στον συνταξιούχο περίπου 26,18 ευρώ. Συνεπώς, η αύξηση 2,8% που προβλέπεται για το 2027 δεν σημαίνει ότι όλοι οι συνταξιούχοι θα δουν αύξηση 2,8% στο ποσό που κατατίθεται στον τραπεζικό τους λογαριασμό.
Για όσους παραμένουν κάτω από το αφορολόγητο, το ποσοστό περνά ουσιαστικά ακέραιο στο καθαρό ποσό. Για όσους όμως υπόκεινται σε φόρο, η πραγματική αύξηση περιορίζεται και, στα συγκεκριμένα παραδείγματα, κινείται περίπου από 2,28% έως 2,55%.
Το αποτέλεσμα αναδεικνύει την επίδραση της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας: ενώ η σύνταξη αναπροσαρμόζεται ώστε να καλύψει, έστω εν μέρει, την άνοδο του κόστους ζωής, τα όρια των φορολογικών κλιμακίων δεν ακολουθούν την ίδια αναπροσαρμογή. Έτσι, μέρος της ονομαστικής αύξησης απορροφάται μέσω της φορολογίας αντί να μεταφράζεται σε αντίστοιχη ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης του συνταξιούχου.
