Η Σφίγγα είναι ένα από τα πιο αινιγματικά μνημεία της αρχαίας Αιγύπτου και τώρα οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι μπορεί να κρύβει ένα ιδιαίτερα ασυνήθιστο μυστικό. Σύμφωνα με νέα έρευνα, το περίφημο άγαλμα, με σώμα λιονταριού και ανθρώπινο κεφάλι, κατασκευάστηκε από βράχους που περιέχουν κρυμμένα απολιθώματα αρχαίων κροκοδείλων, όπως αναφέρει το δημοσίευμα της Daily Mail.
Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα νέο είδος εξαφανισμένου κροκόδειλου στα πετρώματα του σχηματισμού Μοκάταμ στη βόρεια Αίγυπτο, ηλικίας 54 εκατομμυρίων ετών. Το αρχαίο αρπακτικό ονομάστηκε Herugavialis cairensis, από τον αρχαίο αιγυπτιακό θεό Ώρο, τον οποίο θεωρείται ότι απεικονίζει η Σφίγγα.
Το απολίθωμα του κροκόδειλου βρέθηκε στα ίδια ασβεστολιθικά πετρώματα που είχαν εξορυχθεί πριν από περισσότερα από 4.000 χρόνια για την κατασκευή της περίφημης Μεγάλης Σφίγγας της Γκίζας. Οι επιστήμονες μάλιστα θεωρούν πιθανό η ίδια η Σφίγγα να περιέχει απολιθώματα αυτών των εξαφανισμένων πλέον κροκοδείλων. Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ. Πολ Μπερκ από το Σουηδικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, δήλωσε ότι αυτό είναι πιθανό, καθώς η Σφίγγα κατασκευάστηκε από τα ίδια πετρώματα όπου βρέθηκε το Herugavialis. Όπως σημείωσε, πάντως, δεν προτείνει να «διαλυθεί» η Σφίγγα για να διαπιστωθεί αν πράγματι κρύβει τέτοια απολιθώματα.
Ο καθηγητής Φίλιπ Μάνιον από το University College London ανέφερε ότι, με δεδομένη τη σύμπτωση με τη διάσημη απουσία της μύτης της Μεγάλης Σφίγγας, οι ερευνητές αποφάσισαν να δώσουν στο νέο είδος το όνομα του θεού Ώρου, ο οποίος ενδέχεται να αποτέλεσε την έμπνευση για το εμβληματικό μνημείο.
Το Herugavialis ανήκει στην οικογένεια των γαβιαλών, μιας ομάδας κροκοδείλων με μακρύ και λεπτό ρύγχος. Σήμερα έχουν απομείνει μόλις δύο ζωντανά είδη, τα οποία συναντώνται σε περιβάλλοντα γλυκού νερού στην Ινδική υποήπειρο και τη Νοτιοανατολική Ασία. Το απολιθωμένο κρανίο του Herugavialis είχε βρεθεί ήδη από τη δεκαετία του 1920, κατά τη διάρκεια ανασκαφών στον σχηματισμό Μοκάταμ. Αρχικά, ωστόσο, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι ανήκε στον λεγόμενο ψευδογαβιάλη, Tomistoma schlegelii, ένα από τα σημερινά είδη.
Η πρόοδος της παλαιοντολογίας, μεταξύ άλλων και η χρήση αξονικής τομογραφίας για την εξέταση του εσωτερικού του κρανίου, επέτρεψε στους ερευνητές να εντοπίσουν σημαντικές διαφορές. Έτσι διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για ένα εντελώς νέο, μέχρι σήμερα άγνωστο είδος εξαφανισμένου κροκόδειλου. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε στο Royal Society Open Science. Όπως ακριβώς η Σφίγγα έχει χάσει τη μύτη της, έτσι και το απολιθωμένο κρανίο λείπει από την άκρη του ρύγχους. Παρότι το συγκεκριμένο τμήμα έχει υποστεί ζημιές, το ιδιαίτερο σχήμα του κρανίου βοηθά τους παλαιοντολόγους να εκτιμήσουν τον τρόπο ζωής του ζώου.
Ο δρ. Μπερκ εξηγεί ότι το Herugavialis είχε μακρύ και λεπτό ρύγχος με κοφτερά, μυτερά δόντια, παρόμοια με εκείνα του σημερινού ινδικού γαβιάλη. Καθώς ο ινδικός γαβιάλης τρέφεται κυρίως με ψάρια, οι επιστήμονες θεωρούν ότι το ίδιο ίσχυε και για το αρχαίο είδος. Άλλωστε, στον σχηματισμό Μοκάταμ έχουν βρεθεί πολλά απολιθώματα ψαριών.
Τα απολιθώματα δείχνουν ότι οι γαβιάλες, που σήμερα έχουν εξαφανιστεί από τη Μεσόγειο, εξαπλώνονταν κάποτε σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο για περισσότερα από 100 εκατομμύρια χρόνια, με αρκετά είδη να ζουν σε ρηχά θαλάσσια περιβάλλοντα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το Herugavialis μοιραζόταν κάποτε τον ίδιο βιότοπο με τουλάχιστον δύο ακόμη είδη γαβιάλων με μακρύ ρύγχος. Σύμφωνα με τον δρ. Μπερκ, η Μεσόγειος φιλοξένησε για μεγάλο μέρος των τελευταίων 50 εκατομμυρίων ετών μεγάλη ποικιλία κροκοδείλων, μεταξύ των οποίων και γαβιάλες. Η ποικιλία αυτή άλλαζε με την πάροδο του χρόνου, πιθανώς σε συνάρτηση με τις μεταβολές της παγκόσμιας θερμοκρασίας και της στάθμης της θάλασσας, μέχρι την εξαφάνιση όλων των κροκοδείλων από την περιοχή, όταν η Μεσόγειος άρχισε να αποξηραίνεται πριν από περίπου 6 εκατομμύρια χρόνια.
