Μια είδηση που μας εξοργίζει, μια πολιτική αντιπαράθεση που συνεχίζεται στο οικογενειακό τραπέζι, η αγωνία για το αποτέλεσμα των εκλογών που δεν μας αφήνει να κοιμηθούμε. Η πολιτική δεν περιορίζεται στις κάλπες και στη δημόσια συζήτηση: για πολλούς ανθρώπους γίνεται καθημερινό βάρος, επηρεάζοντας το σώμα, τη συναισθηματική τους κατάσταση και τις σχέσεις τους.
«Δεν πρόκειται για μεταφορά», λέει στο Newsbomb ο Μάνος Τσακίρης, καθηγητής Ψυχολογίας στο Royal Holloway και διευθυντής του Centre for the Politics of Feelings στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, ενός κέντρου που μελετά την αμφίδρομη σχέση συναισθημάτων και πολιτικής.
Μαζί με τη συνάδελφό του Mariana von Mohr, ο Έλληνας επιστήμονας μελέτησε περισσότερους από 2.000 Αμερικανούς γύρω από τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022 και τις προεδρικές του 2024, καταγράφοντας την επιβάρυνση που απέδιδαν στην πολιτική σε τέσσερα πεδία:
- σωματικό,
- συναισθηματικό,
- συμπεριφορικό
- και κοινωνικό.
Όπως εξηγεί στη συνέντευξή του, η επιβάρυνση ήταν μεγαλύτερη κοντά στην προεδρική αναμέτρηση του 2024, ενώ οι ψηφοφόροι της Κάμαλα Χάρις ανέφεραν υψηλότερο κόστος ήδη πριν από την κάλπη — ένδειξη ότι το βάρος δεν περιοριζόταν στην αντίδραση απέναντι σε μια εκλογική ήττα.
Στο επίκεντρο των ευρημάτων βρίσκεται η ενδοδεκτικότητα, η αντίληψη των σημάτων που έρχονται από το εσωτερικό του σώματός μας. Η κρίσιμη διαφορά, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν ήταν απλώς πόσο παρατηρούσαν οι συμμετέχοντες τον καρδιακό παλμό ή τη σωματική τους ένταση, αλλά κατά πόσο εμπιστεύονταν το σώμα τους και μπορούσαν να βιώνουν τη δυσφορία χωρίς υπερβολική ανησυχία. Αυτή η σχέση συνδεόταν με λιγότερες αρνητικές επιπτώσεις από την πολιτική, αλλά και με μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον — όχι με απόσυρση από τα κοινά.
Το ζητούμενο, τονίζει ο Μάνος Τσακίρης, είναι να παραμένουμε ενημερωμένοι και ενεργοί χωρίς να μας κατακλύζουν η οργή και ο φόβος, καλλιεργώντας αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «κριτικό αίσθημα»: να αναγνωρίζουμε όσα νιώθουμε και να ανταποκρινόμαστε συνειδητά, αντί να αντιδρούμε αυτόματα. Χωρίς, όμως, η ευθύνη να μετακυλίεται στον πολίτη και να μένουν στο απυρόβλητο η πολιτική, τα μέσα ενημέρωσης και οι πλατφόρμες που τροφοδοτούν την ένταση.
