Σήμερα, Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με το εορτολόγιο, γιορτάζουν ο Ακίνδυνος, ο Αφθόνιος, ο Πηγάσιος, ο Ελπιδηφόρος και ο Ανεμπόδιστος, καθώς και οι γυναικείες παραλλαγές των ονομάτων τους. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των πέντε μαρτύρων που, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, έζησαν στην Περσία τον 4ο αιώνα μ.Χ.
Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των:
Αγίων Ακινδύνου, Αφθονίου, Πηγασίου, Ελπιδηφόρου και Ανεμποδίστου, των Αγίων Συγκλητικών, των Αγίων Ευδοξίου, Αγαπίου και των οκτώ συναθλητών τους Αττικού, Μαρίνου, Ωκεανού, Ευστρατίου, Καρτερίου, Νικοπολιτιανού, Στύρακος και Τωβία, των Αγίων Κυριακής, Δομνίνας και Δόμνας, του Οσίου Μαρκιανού «του εν τη Κύρω», των Νεομαρτύρων Λάμπρου, Θεοδώρου και ενός ανώνυμου μάρτυρα που μαρτύρησαν στο Βραχώρι, του Αγίου Αντωνίου του Ομολογητή, επισκόπου Θεσσαλονίκης, και του Οσίου Γαβριήλ του Ομολογητή, του διά Χριστόν Σαλού.
Οι πέντε μάρτυρες της Περσίας που αρνήθηκαν να αποκηρύξουν την πίστη τους
Οι Άγιοι Ακίνδυνος, Αφθόνιος, Πηγάσιος, Ελπιδηφόρος και Ανεμπόδιστος συγκαταλέγονται στους χριστιανούς μάρτυρες της Περσίας. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, έζησαν τον 4ο αιώνα μ.Χ. και υπηρετούσαν ως αξιωματούχοι στην αυλή του Πέρση βασιλιά Σαπώρ Β΄. Η ιστορία τους τοποθετείται περίπου στο 330 μ.Χ., σε μια περίοδο κατά την οποία οι χριστιανικές κοινότητες της Περσικής Αυτοκρατορίας αντιμετώπιζαν διώξεις. Κατά τον συναξαριστή, οι πέντε άνδρες συνελήφθησαν όταν έγινε γνωστό ότι ήταν χριστιανοί και αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πίστη τους.
Ακολούθησαν ανακρίσεις και βασανιστήρια. Σύμφωνα με τη θρησκευτική διήγηση, οι πέντε μάρτυρες μαστιγώθηκαν και στη συνέχεια ρίχτηκαν σε μεγάλη φωτιά. Ο συναξαριστής αναφέρει ότι ξέσπασε ξαφνική καταιγίδα, η οποία έσβησε τις φλόγες. Το περιστατικό περιγράφεται ως θαύμα στην εκκλησιαστική παράδοση, χωρίς να αποτελεί ιστορικά εξακριβωμένο γεγονός. Μετά το περιστατικό, ο Σαπώρ φέρεται να ανέβαλε την εκτέλεσή τους. Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, οι πέντε άνδρες οδηγήθηκαν ξανά ενώπιόν του. Πρώτος, σύμφωνα με την αφήγηση, αποκεφαλίστηκε ο Αφθόνιος, επειδή επέμεινε στη χριστιανική του πίστη.
Στη συνέχεια, ο βασιλιάς στράφηκε στον Ελπιδηφόρο, τον οποίο ο συναξαριστής παρουσιάζει ως μορφωμένο άνθρωπο. Του ζήτησε να επανεξετάσει τη στάση του, υποστηρίζοντας ότι η μόρφωσή του θα έπρεπε να τον βοηθήσει να διακρίνει την αλήθεια από το ψέμα. Ο Ελπιδηφόρος απάντησε επικαλούμενος τα λόγια του Χριστού από το Ευαγγέλιο του Ιωάννη (14:6):
«Εγώ είμαι η οδός και η αλήθεια και η ζωή».
Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, ο Ελπιδηφόρος αποκεφαλίστηκε μετά την απάντησή του. Οι υπόλοιποι τρεις μάρτυρες, ο Ακίνδυνος, ο Πηγάσιος και ο Ανεμπόδιστος, παρέμειναν επίσης σταθεροί στην πίστη τους και οδηγήθηκαν στον θάνατο μέσα σε αναμμένο καμίνι. Η ιστορία των πέντε μαρτύρων διατηρήθηκε στην ορθόδοξη αγιολογική παράδοση ως παράδειγμα ανθρώπων που επέλεξαν να μην αποκηρύξουν τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις παρά τις διώξεις. Η μνήμη τους τιμάται κάθε χρόνο στις 2 Νοεμβρίου, ημερομηνία κατά την οποία γιορτάζουν και τα ονόματα που συνδέονται με αυτούς.
Ακούστε το Απολυτίκιον
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα γιορτάζουν τα εξής ονόματα:
- Ακίνδυνος, Ακίνδυνη
- Ανεμπόδιστος, Ανεμπόδιστη
- Αφθόνιος, Αφθονία
- Ελπιδηφόρος, Ελπιδοφόρος, Ελπιδηφόρα, Ελπιδοφόρα
- Πήγασος, Πηγάσιος, Πηγασία
