Κείμενο: Θανάσης Παπαδής
Ανατροπές στις επιβαρύνσεις των ιδιοκτητών ακινήτων φέρνει από την 1η Ιανουαρίου 2027 το νομοσχέδιο για τον «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης», καθώς το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων καταργούνται και αντικαθίστανται από δύο νέα τέλη, τα οποία θα επιβάλλονται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος.
Πρόκειται για το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ) και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΤΠΑ), τα οποία, σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), συνθέτουν έναν νέο «αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ», ο οποίος θα επιβάλλεται παράλληλα με τον υφιστάμενο φόρο ακινήτων.
Η ΠΟΜΙΔΑ εκτιμά ότι η συνολική επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες ακινήτων μπορεί να φτάσει έως και το 1,05% ετησίως επί της αξίας των ακινήτων, οδηγώντας σε τριπλασιασμό του κόστους σε σχέση με το σημερινό ΤΑΠ.
Τα νέα τέλη
Με βάση τις διατάξεις του νομοσχεδίου, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση:
- Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης θα αποτελεί έσοδο των δήμων και θα επιβάλλεται με συντελεστές από 0,3‰ έως 0,7‰, ανάλογα με την απόφαση κάθε δημοτικής αρχής.
- Το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης θα κατευθύνεται στη χρηματοδότηση έργων των περιφερειών και θα κυμαίνεται από 0,15‰ έως 0,35‰.
- Τα δύο νέα τέλη θα επιβάλλονται επί της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας, με βάση τα τετραγωνικά μέτρα, την τιμή ζώνης και τον συντελεστή παλαιότητας.
Στην πράξη, το νέο σύστημα αντικαθιστά το σημερινό ΤΑΠ, που υπολογίζεται με συντελεστές 0,25‰ έως 0,35‰, καθώς και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, ο οποίος επιβάλλεται ανά τετραγωνικό μέτρο. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η ΠΟΜΙΔΑ, το συνολικό βάρος θα είναι αισθητά υψηλότερο, καθώς ο νέος «δημοτικός ΕΝΦΙΑ» θα είναι διπλάσιος από το ΤΑΠ που ισχύει σήμερα.
Η ΠΟΜΙΔΑ υποστηρίζει ακόμη ότι η κατάργηση του Φόρου Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων δεν λειτουργεί ως αντιστάθμισμα, καθώς ο συγκεκριμένος φόρος επιβάρυνε κυρίως τους ενοικιαστές, ενώ τα νέα τέλη μεταφέρονται εξ ολοκλήρου στους ιδιοκτήτες.
Τα νέα τέλη θα επιβάλλονται:
- σε όλα τα ακίνητα εντός σχεδίου πόλης ή εντός οικισμών,
- σε κτίσματα εκτός σχεδίου, όπου για τον υπολογισμό θα λαμβάνεται υπόψη και η αξία της διπλάσιας έκτασης γης, καθώς και
- στο δικαίωμα υψούν («αέρας») όταν αυτό έχει περιληφθεί σε συμβόλαιο.
Από την επιβολή εξαιρούνται ακίνητα του Δημοσίου, ναοί, μονές, κοινωφελή ιδρύματα, αθλητικά σωματεία, διπλωματικές αποστολές και διατηρητέα ή δεσμευμένα ακίνητα που δεν αποφέρουν εισόδημα. Εξαιρέσεις προβλέπονται επίσης για κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών, στάβλους σε αγροτικές περιοχές και ακίνητα με πολεοδομικές ή αρχαιολογικές δεσμεύσεις.
Για τις νέες οικοδομές προβλέπεται απαλλαγή από το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης για επτά χρόνια από την έκδοση της οικοδομικής άδειας, υπό την προϋπόθεση ότι τα ακίνητα δεν θα εκμισθωθούν ή χρησιμοποιηθούν στο διάστημα αυτό. Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις περιοχές εκτός αντικειμενικού συστήματος, όπου η αξία των ακινήτων θα προσδιορίζεται με βάση στοιχεία της Φορολογικής Διοίκησης.
Υπόχρεοι καταβολής θα είναι οι ιδιοκτήτες, οι επικαρπωτές και οι νομείς ακινήτων. Αν και τα τέλη θα ενσωματώνονται στους λογαριασμούς ρεύματος, σε περίπτωση μίσθωσης το ποσό που θα πληρώνει ο ενοικιαστής θα συμψηφίζεται με το ενοίκιο. Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη αυστηρές κυρώσεις για όσους δεν εξοφλούν τις οφειλές τους. Ειδικότερα, σε περίπτωση μη πληρωμής τριών συνεχόμενων λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, θα διακόπτεται η ηλεκτροδότηση μέχρι την πλήρη εξόφληση των οφειλών.
Παλαιές οφειλές
Παράλληλα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές από ΤΑΠ και Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων που θα έχουν βεβαιωθεί έως το τέλος του 2026 θα συνεχίσουν να διεκδικούνται από τους δήμους.
